Categorie: metoo

Genomineerd!

Geplaatst op door Eric

GENOMINEERD!
Yes! We beginnen deze nieuwe maand met goed nieuws! Niet alleen zit ik vandaag precies drie jaar in mijn heerlijke studio, maar nadat ik in 2014 al de aanmoedigingsprijs mocht ontvangen, ben ik bijna 10 jaar later opnieuw GENOMINEERD voor de CULTUURPRIJS WEESP & DRIEMOND!
Mijzelf promoten is niet echt mijn ding. Liever laat ik mijn werk voor zich spreken. Dat is namelijk waar mijn hart en ziel liggen: in alles wat ik maak en doe. Mijn werk gaat over verbinden, over verlies, rouw, troost en al die andere bijzondere momenten die extra aandacht verdienen. Voor wie mij nog niet (zo goed) kent, even een korte kennismaking. Kijk ook rustig even rond op mijn social media en website!

Over mijn werk
Angsten, lichamelijke beperkingen en nog zo wat ingewikkeldheden weerhouden mij er niet van te doen wat ik het best kan: open zijn over alles wat mij bezig houd en zo proberen anderen een hart onder de riem te steken. Niemand is alleen, ook al kan het wel vaak zo voelen.
Ik ben gelukkig gezegend met een talent om wat ik denk en voel onder woorden en in beeld te kunnen brengen en dat is dan ook wat ik iedere dag het liefst doe. Om zelf te overleven, maar ook om anderen te raken. Schrijven, kalligraferen, boekbinden, leerbewerken, diverse druktechnieken, illustreren, ik doe het allemaal, het liefst gecombineerd in unieke werken.
Ieder jaar is nieuw werk te zien tijdens exposities (zoals Weespers aan de Wand, de wintereditie komt eraan!), maar ook aan grote landelijke exposities zoals de Zomerexpo heeft mijn werk meerdere malen mogen meedoen in Gemeentemuseum Den Haag en De Fundatie in Zwolle.

Vrijwilligerswerk
Het liefst werk ik in opdracht samen met klanten om tot een passende en unieke creatie te komen en daarnaast aan eigen projecten, zoals het Indie project waarin ik o.a. mijn eigen Indische achtergrond verwerk. Ook ben ik actief als vrijwilliger in o.a. de kerngroep van Cultuurnetwerk Weesp en als webmaster bij de culturele activiteiten van de Synagoge Weesp en ‘red’ ik als vrijwilliger boeken bij de bieb, door ze te restaureren en repareren waar mogelijk om zo bij te dragen aan een duurzame wereld met minder verspilling.

STEM en WIN OOK!
Leven (en winnen) doe je niet alleen, daarom deel ik graag deze unieke kans met iedereen die op mij stemmen wil. Stuur (voor 1 november) een mail met je stem naar b.weesie@amsterdam.nl met een bcc van je stem aan mailme@erichage.com en je krijgt als dank een klein werkje wat ik speciaal voor deze gelegenheid in beperkte oplage de komende tijd ga maken. Je kunt ook stemmen via de code hieronder die je direct in je mail brengt met alles al voor je ingevuld. Zet nog wel even mailme@erichage.com in de bcc!

Na de officiele prijsuitreiking verloot ik onder iedereen die hieraan meedoet het werkje ‘We are one’, gemaakt met 23,75krt bladgoud op een houten schijfje.

Wat ook de uitkomst gaat zijn, het is al een hele eer opnieuw genomineerd te zijn! Dank daarvoor aan iedereen die dit mogelijk heeft gemaakt. En succes ook aan de andere kandidaten! We zien elkaar 23 november bij de prijsuitreiking 🙂

Rouw

Geplaatst op door Eric

Rouw kent vele gezichten, zo legde mijn psycholoog uit. Gek toch, hoe je bij anderen dat wel kunt zien en bij jezelf dan toch vast komt in het moeten voldoen aan verwachtingen en patronen. Rouw als verdriet, als huilen, als mensen vragen hoe het gaat volschieten en je tranen niet kunnen bedwingen. Dat is pas rouw, dat is pas verdriet, dan heb je duidelijk iets, iemand verloren.

Maar wat als rouw zich laat zien als depressie, als niet je bed uit kunnen komen, niemand willen zien, niets willen doen behalve Netflixen, lezen en slapen. Maar niet zomaar Netflixen of lezen, nee, je volledig verdiepen in leven na de dood. Wat gebeurt er met ons als we dood zijn. Dat is iets wat me altijd al bezighoud en interesseert, maar nu werd het bijna een obsessie. Drie weken lang kon ik nergens anders aan denken dan dat geheim moeten ontrafelen. Alles om een oncontroleerbare angst onder controle te krijgen. Want wat als je de nacht na de begrafenis van je vader ineens weer een nachtmerrie krijgt waarin hij over grenzen gaat en dat ook nu, na zijn dood, lijkt te kunnen blijven doen?

Een fysieke vader kun je ontwijken, op afstand van blijven, maar wat moet je met die vader in je hoofd, in je lijf, in dat hele systeem wat doordrongen is van veilig proberen te blijven van hem.
Ineens werd het noodzaak om hem daar onder ogen te komen. Daar waar ik hem al het grootste deel van mijn leven probeer weg te krijgen. Nu blijkt de grootste strijd, niet die met de fysieke, maar met de geïnternaliseerde vader. Degeen waar alle angst, die zich mijn leven lang al heeft vastgezet in mijn lijf, aan gekoppeld is. Hoe leg je aan mensen uit dat je overspoelt wordt door juist de nare herinneringen, de angsten, de mechanismen die je hebt leren toepassen om met juist die kant van hem om te kunnen gaan. Nee, hij was geen hufter, geen klootzak, niet iemand van grof geweld en brute kracht, drinken deed hij ook niet, hij was een gewone burgerlijke man. Maar wel iemand die emotionele en fysieke grenzen niet overzag waar het mij, zijn dochter, betrof. Hij gebruikte geen geweld, maar werkte zich in je emotionele leven om dichtbij genoeg te kunnen komen. Precies daar waar ik hem niet wilde. Als een groot kind wat emotionele veiligheid zocht en dat vertaalde in fysieke nabijheid.

Iedereen die hem kende, kende hem als een sympathieke man, altijd bereid om te helpen, altijd een goed woord voor de meeste mensen. Zo kende ik hem ook. Maar er was ook die andere kant. Dat grote emotionele kind, waar ik als kind niet veilig bij was.
En die tegenstrijdigheid is precies wat het zo ingewikkeld maakte. Hij was niet ‘gevaarlijk’, maar wel grensoverschrijdend en altijd de randjes opzoekend van wat (niet) kan. Je altijd op scherp houdend, altijd klaar om weg te komen, altijd balancerend tussen willen blijven houden van en omgaan met die sympathieke, behulpzame vader en wegblijven van die emotioneel te dichtbij komende grenzeloze ‘vader’. En zo vond ik mijzelf de laatste weken gevangen in een depressieve, obsessieve, allesoverheersende angst, om hoe hij die grenzen ook na zijn dood probeerde te overschrijden in mijn droomleven.
Alles is voorbijgekomen, ieder voorval, iedere overschrijding, van klein tot groot en iedere situatie daaromheen, de gevolgen en impact op de relaties met mijn moeder, broer en verdere familie daardoor. Alles, alles kwam voorbij in de weken vanaf het bericht van zijn aanstaande overlijden tot nu.

Vandaag geef ik mij over. Aan mijn verleden, aan alles wat nooit meer zal veranderen. Vandaag laat ik iedere angst en ieder oordeel los.
Hij is míjn vader. Dit hier is nog geen fractie van mijn leven met hem. En vanaf vandaag leg ik de oordelen van de wereld naast mij neer. Ik hoef hem niet meer te verdedigen, niet meer te beschermen. Ik hoef mijzelf niet meer te verdedigen, te beschermen. Zij kennen niet de diepte van de angst, de weerzin, ja, zelfs de haat die hij mij in mijn jonge en latere jaren heeft laten ervaren. Noch kennen zij de kracht van de liefde, de hoop, het verlangen van het kind dat ik was, naar gezien en in veiligheid en geborgenheid gehouden worden door hem, de vader. Ik schraap zelf nog maar net langs de randen van dit net verloren leven met hem, hoe zouden anderen die daar niet bij waren, beter kunnen weten hoe het was en wat had of zou moeten gebeuren?!

Rouw kent vele vormen. Uit eigen ervaring kan ik nu zeggen dat het niet altijd onverdeeld verdriet is, maar wel altijd de vorm die bij jouw leven en omstandigheid past. En in mijn geval was dat: overspoeld worden door alles wat níet goed was en een diep besef van nooit meer krijgen wat kleine mij zo graag had gewild. Ik leer mijzelf nieuw leven. Ik leer haar nieuw geborgen zijn en neem haar mee ons verdere leven in.

Mijn dank aan iedereen die heeft geholpen dit proces goed door te maken. Dank voor al jullie lieve berichtjes, ja, ik heb ze allemaal gelezen maar was even niet in staat ze te beantwoorden. Weet dat ieder woord van jullie heeft geholpen. Dankjulllie wel!
Wat is Facebook toch een mooi medium in dit soort dingen waar we elkaar kunnen vinden voor verbinding, zelfs als praten niet mogelijk is.
Liefs 😘

Illustratie: ‘Color the storms’ uit de serie De Droommaker

rouw,#depressie,#levennadedood,#verlies

Geborgenheid

Geplaatst op door Eric

Geborgenheid. Dat is het woord wat opkwam in een gesprek naar aanleiding van mijn vorige stukje over eenzaamheid. In het gesprek kwamen we tot de conclusie dat eenzaamheid niet zozeer gaat over alle vormen van alleen zijn, maar vooral over een gebrek aan ‚geborgenheid’, je veilig voelen.

Dat verdiende nader onderzoek:
‘Geborgen’ (in een juridisch woordenboek)- veilig, beschermd tegen gevaar; zeerecht: uit de zee ophalen of takelen van gezonken zaken, wegslepen aan de zeekust van driftige of aangespoelde zaken.,
Beveiligen tegen losgaan, beschermen tegen verwateren.
‘Borgen’ (Van Dale-online) 1. in veiligheid brengen, 2. (goederen of lading van ) gestrandeschepen, neergestrte vliegtuigen enz in vieligheid brengen 3. naar een paats brengen en daar bewaren

En tot slot ken ik ‚borgen’ ook als ‚monteren’, iets veilig vast zetten met bouten en moeren.

Waar het om draait bij ‚geborgenheid’ in alle vormen is ‚veiligheid’. Opgroeien in een onveilige situatie geeft geen ‚geborgenheid’. Weglopen van huis, een nieuw leven proberen op te bouwen, maar nog vastzittend aan het oude, geeft ook geen geborgenheid. Vervolgens ziek worden en in de maalstroom van een jaren durend verwerkingsproces terecht komen, is ook alles behalve ‚je geborgen weten’. Tel daar wat ‘gender-issues’ en een paar mislukte relaties bij op en je begrijpt dat ‚geborgen’ zijn, niet een kernwoord in mijn leven was. Of het moet zijn geweest het ontbreken ervan, want ik was me er nooit eerder van bewust tot het vorige week uitgesproken en met mijn leven in verband gebracht werd.

Een zeker vorm van eenzaamheid is inherent aan het leven. Je wordt alleen geboren en gaat alleen dood. Dat en alles daartussen zijn processen die niemand anders voor je kan doormaken of je tegen kan beschermen. Alleen jij kan jouw levensweg lopen. En iedereen zoekt zijn eigen manier om met die kennis en ervaring om te gaan.

In mijn leven was het altijd, veiliger om alleen te zijn. Tegelijkertijd was als klein kind alleen zijn gevaarlijk, want dan gebeurden de ergste dingen. De mensen die je het meest zou moeten kunnen vertrouwen, deden het meest pijn. Niet uit pure slechtheid of onwil, maar omdat ook zij worstelden met alles waar iedereen mee worstelt en daar hun weg in zochten. Maar soms blijft een klein kind daarbij achter en leert zich verstoppen achter een grap en een grol. Ik was de gangmaker, de lolbroek, althans van buitenaf gezien.
Het heeft me heel wat omwegen gekost om uit te vinden wie ik echt ben en langzaamaan begin ik haar te leren kennen. Maar haar vertrouwen is nog wel ‚een dingetje’. Als je de mensen om je heen niet kunt vertrouwen en je kunt jezelf niet vertrouwen, omdat je niet kunt en durft te zijn wie je werkelijk bent…wat blijft er dan over? God? Boeddha? Krishna? Allah? Niets? Alles?

Liefde is altijd mijn leidraad geweest, zelfs als ik niet wist hoe het moest, ik wist dat het de weg was voor mij. Die weg liet me allerlei godsdiensten en levenswijzen ontdekken en onderzoeken via de kunst, boeken en verhalen van anderen. Een Chinese wijsgeer zei: „Om de wereld te leren kennen hoef je niet verder te reizen dan de vier hoeken van je kamer” Die wijze les blijkt nog steeds waar sinds de dag dat ik hem voor het eerst las en er troost en leiding in vond.

Alles wat je nodig hebt zit in jezelf. Ieder stukje heling en beter worden heb ik in mijzelf gevonden. Ieder gevecht was het meest met mijzelf, want hoe hard anderen ook voor me waren, ik was zelf altijd nog harder. En ook nu blijkt dat ikzelf het meest in mijn eigen weg sta. Want de grootste eenzaamheid komt voort uit een angst voor ‚samen’ zijn. En de ene keer is dat angst om samen te zijn met een ander, die toe laten in mijn wereld en durven vertrouwen, een andere keer is het angst om samen te zijn met mijzelf, want wat ga ik daar nu weer in tegenkomen wat nog verwerkt moet worden?

Vandaag zet ik de eerste stap naar echte geborgenheid leren geven aan mijzelf. Mijn doel is altijd geweest openheid, mijn leven en lessen delen met wie ze maar wil horen, hopend dat iemand er iets aan heeft. Dan heb ik het in ieder geval niet voor niets geleefd en we zijn tenslotte allemaal deel van elkaar, dus mijn heelheid is jouw heelheid. Vanaf vandaag komt daar een missie bij: bewust geborgenheid geven en beleven.

Het is een lange weg, van ‚niemand mag dit ooit weten’, naar ‚dit is mijn verhaal’. En nee, mijn verhaal is niet belangrijk, het is er een van velen. Miljoenen mensen, groot en klein, vluchten en vechten nog dagelijks voor hun leven, zij verdienen jullie aandacht nu. Zij hebben direct hulp nodig, nu! Maar ook hun leven nu, wordt ooit een verhaal over ‚toen’. Ieders weg is een aaneenschakeling van losse verhalen, die samen uitgroeien tot dat ene verhaal wat een leven is. Met een begin, een eind en daartussen een lange weg van leren, groeien, meemaken, overleven, doorstaan, en weer verder groeien, meemaken en doorgaan, totdat dit boek eindigt.
En ieder verhaal draagt lessen in zich ook voor anderen om van te leren, troost in te vinden, steun, draagkracht, moed, herkenning, liefde. Alles wat een mens nodig heeft op zijn weg om te groeien tot wat hij is.

Ik ‚borg’ mijn verhaal, leg het vast in woorden en verhalen, voor ieder om te vinden en te lezen. Met ieder stukje wat ‚geborgen’ word, teruggehaald uit die grote, oceaan van vergetelheid, van op drift en zwervend, naar veilig en op zijn plek, leer ik dat geborgenheid betekend je veilig voelen in je leven, huis en lijf! Dat kan niemand anders voor me doen, maar ik doe het niet alleen. Door verhalen te delen leren we van elkaar, kunnen we elkaar stukjes geborgenheid geven, door te laten weten ‘het is ok dat je bent wie en waar je bent’. En soms door de vraag: “Wat maakt dat jij je veilig en geborgen voelt?”

FHHage, Weesp
2018

Boedha en een vrouwenlichaam – 1

Geplaatst op door Eric

Denken over dood. Wiens dood?
Mijn dood, zijn dood. De dood die hij stierf voor hij bij mij kwam. De dood die ik stierf voor ik bij haar kwam. De dood die wij beiden moeten overwinnen.
Maar is dat zo?
Waar kwam hij vandaan? Waar kwam ik vandaan? En waar gaan wij naar toe?

Hij is mijn schaduw, mijn stille reisgenoot. Niemand ziet hem, maar hij praat in mijn gehoor. Hij voelt in mijn gevoel. Hij denkt in mijn denken. Hij is deel van mij en toch ook weer niet, want hoe zou ik hem anders los en tegelijk zo niet-los van mijzelf kunnen ervaren?
Eén zijn is iets anders, daar zijn wij naar op weg. Namaste!

Als we dood gaan…
Wat gebeurt er dan? Wat betekend dat dan?
Dood is deel van het leven. De dood IS het leven. Niets is permanent, alles verandert. Van alles wat we ooit hebben meegemaakt is niets gebleven, alles is voorbijgegaan. Van sommige dingen hebben we nog herinneringen, maar van veel meer weten we niet eens meer dat we het gedaan hebben. Wie herinnert zich iedere minuut, iedere seconde van iedere dag? Weet jij nog wanneer je at op die dinsdag de 2e zondag van de maand 4 jaar geleden? Weet jij nog wat je dacht, wat je zei tijdens dat gesprek om precies 13.13 op die vrijdag 6 jaar geleden? Alleen wie een feilloos geheugen heeft zal dat nog weten, maar de meesten van ons zijn de details vergeten. We onthouden vooral de grote dingen, de dingen die ons heel blij of heel niet-blij maakten. 
De rest vergeten we en dat is goed. 

    „This too shall pass.”

Een mantra om te onthouden. Om jezelf te vertellen bij al die dingen, de grote, de kleine, de fijne, de minder fijne en zelfs de absoluut geweldige en absoluut verschrikkelijke. Alles gaat voorbij. Dat doet niets af aan het mooie, het leuke, fijne of minder fijne. Het betekend alleen dat niets in het leven permanent is. Zelfs al denken we dat en hopen we het soms zelfs even.

De Tibetaanse meester Sogyal Rinpoche zegt: 

    „Omgaan met stervenden is als in een ongenadige spiegel kijken. Het naakte gezicht van je eigen paniek en van je grote angst voor pijn staart je aan. Alleen als je bereid bent naar je angst te kijken en deze te aanvaarden, zul je 'm in de ander kunnen verdragen.”

Maar omgaan met stervenden doen we allemaal, iedere dag. Want iedereen is stervend, allemaal bereiken we dat ene, onvermijdelijke moment. Wat wij leven noemen, is slechts afleiding van dat gegeven. 

Het pijnlichaam wat Eckhard Tolle zo mooi omschrijft is iets wat we ook allemaal meedragen. Het deel van ons waar we alle verdrietige, moeilijke, ‚onverteerbare’ dingen in opslaan. Als op een afgeschermde, geheime plek op de harde schijf van ons geheugen. Maar dat hij afgeschermd is, wil niet zeggen dat hij er niet is. 
Zelfs als het ons lukt hem onzichtbaar te maken, komen we hem nog tegen en worden we eraan herinnert dat er hele stukken van ons zijn, waar we niet naar kijken, zelfs liever niet eens over nadenken. Maar het is er en het wil gezien worden. De enige manier om deze plekken op te lossen is ze onder ogen komen. Ze recht in de ogen kijken, aanschouwen, voelen, aftasten, proberen te omschrijven, begrijpen, maar vooral voelen, ervaren. Pas dan zal het ons met rust kunnen laten. Want in het Grote Veld van het leven, is niets ooit echt weg. Pas als het is opgegaan in het Grote Veld kunnen we verder, zijn we weer deel van het Geheel, stromen we weer.

Waar zit mijn blokkade op deze dood? Op zijn dood, mijn dood, ons aller dood. De eindigheid.

Er zit een monnik in mij die meereist. Al mijn hele leven en vele levens voor deze reisden wij samen door de levens waar we op dat moment waren. Ook nu reist hij onzichtbaar voor de buitenwereld met en in mij mee. Al van jongs af aan voer ik gesprekken met hem, vragen ik vragen waar ik in de wereld om mij heen geen antwoord op krijg en altijd brengt hij me daar waar ik zijn moet om het antwoord te vinden. Het juiste radioprogramma, het juiste boek, de juiste film, de juiste persoon die precies dat zegt wat ik op dat moment nodig heb te horen. 

Hele periodes heb ik hem niet durven vertrouwen. Maar altijd was hij er en altijd kon ik weer bij hem terecht en op hem vertrouwen, ook al voelde ik dat vaak niet. Altijd was er dat wantrouwen. Altijd de angst. Maar ook altijd dat weten, die sterke drang, dat innerlijk ervaren van geleid worden, wat er ook gebeurde. Mijn jaren van ziekte en alleen zijn, altijd dat alleen zijn. Het gehate alleen-zijn. Waarom was er voor mij geen partner, was er voor mij geen geliefde die me begeleide, troostte, liefhad. Waarom moest ik altijd alles alleen doen en doorstaan? Maar juist in dat alleen-zijn vond ik de antwoorden, want alleen daar hoorde ik zijn stem, ontving ik zijn leiding en langzaam leerde ik hierop vertrouwen. Begon ik alleen-zijn te prefereren boven gezelschap, want dat leidde altijd alleen maar af van de antwoorden die ik zocht. 

Het Boeddhisme leert ons dat dualiteit er is om het te leren overstijgen. Geen leven – geen dood, geen man – geen vrouw, geen licht – geen donker, geen pijn – geen geluk, geen liefde – geen angst, geen lichaam – geen niet-lichaam.

        Getik op het raam
        Hommel wil naar binnen - STOP -
        Vergeet de illusie.

        Het leven beweegt
        Omdat het leeft - LEEF!
             
       FH

Ooit dacht ik hem te moeten vinden, hem te moeten zijn. Naar de bergen, in een grot in meditatie, want daar gingen mijn dromen over. Maar het leven bracht me naar het huis waar ik nu al 27 jaar woon, waar ik weken, maanden aan bed of bank gekluisterd lag, tot ik me realiseerde, dit is mijn Boddhi-boom, hier zal ik verlichting vinden. Daar hoef je niet voor naar India of Tibet te reizen, hoe zeer mijn ziel daar ook naar verlangd. Een verdwaalde monnik in een vrouwenlijf in een leven, ver van wat hij droomde. 

In mijn werk vindt ik de rust en eenheid die ik zoek, hij helpt mij op mijn pad te blijven. En iedere keer als ik ervan afwijk, verleidt door wereldse verwarring en denken dat ik het daar vinden zal, want dat alleen-zijn is zo moeilijk soms, stuurt hij me zonder omhaal terug. En laat me precies vinden wat ik nodig heb, nee, het is niet voor niets dat ik geboren ben net voor de tijd van internet. Liggend in bed, lezend over reizen en de spirituele ontdekkingen van anderen kon ik ervaren hoe het was in de tijd van de grot. Van het afgezonderd zijn van de wereld om mij heen ook al lag ik er, fysiek gezien, middenin. Maar de emotionele en spirituele scheiding was te groot. Ik vond niets van mijzelf terug in die wereld om mij heen. En nog vindt ik het vaak moeilijk me verbonden te weten, ook al blijf ik het proberen. 
De monnik in mij is te sterk. Hij roept mij van ver, staat naast mij, dichterbij dan iemand ooit geweest is. En ooit zal ik hem zien zoals het bedoelt is. En dan zullen we weer samen zijn. Maar voor nu, moet ik het doen met zijn onzichtbare aanwezigheid en de leiding die hij mij op gepaste afstand geeft.
Met dank daarvoor, dank, dank, mijn eeuwige, oneindige dank.

Gaan leren praten over zijn dood, mijn dood, de dood die ons scheidt en samenbrengt. Dat is nu mijn taak. Want er zijn woorden die gezegd willen worden, waarden die doorgegeven dienen te worden. Samen doen wij dit, mijn innerlijke monnik en ik. Maar ach nee, wie heeft het nu weer over dat domme idee van afgescheiden zijn! Welkom in dit leven in de dood. Namaste!

Van metoo naar wedo

Geplaatst op door Eric

november 5, 2017

#metoo 

Ik ga niet meer zwijgen, voor niemand. Een krachtig statement, maar ook haalbaar? Keer op keer neem ik het me voor en beland dan toch weer in de zwijgershoek. Tot ik ineens iets móet zeggen, want dit is te groot om over te zwijgen.

‘Waarom heb je het niet eerder verteld?’ Die vraag die steeds terugkomt dwingt tot verdediging. Wat heb ik verkeerd gedaan? Waarom heb ik mijn mond gehouden? Was het mijn schuld? De wedervragen die door mijn hoofd schieten als hij gesteld wordt. Maar: wat maakt het uit waarom ik het niet eerder vertelde, ik vertel het NU! En wat ik NU van je nodig heb, is dat je luistert en me serieus neemt. De waaromvraag wordt gesteld om af te leiden. Het impliceert een leugen, een: als het zo erg was,

had je het wel eerder verteld. En het toont onvermogen van de aanhoorder om adequaat te reageren. Het gaat niet in op inhoud, want wat moet je met zo veel persoonlijke informatie en al die emotie? We hebben niet geleerd daar goed mee om te gaan en kiezen voor de makkelijkste optie: op afstand houden: het kan of zal wel niet waar zijn. Terwijl een helpende reactie zou zijn: ‘Hoe kan ik helpen? Ik begrijp dat het te erg was om te vertellen, te moeilijk. Het voelde niet veilig genoeg. Wat goed dat je het nu wel durft. Ik luister en wil je helpen.’ ‘Wat ik van je nodig heb, is dat je luistert en me serieus neemt’

Vertellen is herbeleven

‘Slachtofferschap’, ‘Zet het van je af’, ‘Het is gebeurd, leg het naast je neer en maak iets van je leven’, ‘Blijf er toch niet zo in hangen’, ‘Iedereen maakt dingen mee die niet leuk zijn’, ‘Ze willen gewoon aandacht, kijk mij zielig zijn’, ‘Toen het gebeurde was je slachtoffer, nu heb je zelf in de hand of je overwinnaar of slachtoffer bent.’ Zomaar wat dingen die je te horen kunt krijgen als je je ervaringen deelt. Hiermee samen hangt: de kracht van bewijs. ‘Wat is er gebeurd?’ De vraagsteller realiseert zich niet dat vertellen herbeleven is. Vertel je wat er gebeurd is, dan ‘speel je slachtoffer’. Vertel je níet wat er is gebeurd, dan ben je niet slachtoffer genoeg. Hier ligt blijkbaar een fijne lijn. Matthijs van Nieuwkerk vraagt Jelle Brandt Corstius meerdere malen wat er precies gebeurde. Jelle geeft even vaak aan dit niet te willen vertellen, het staat al in de krant. Zijn zichtbare zucht van opluchting als Mathijs eindelijk zijn vragen staakt, zegt alles. Hier draait het om: vertellen betekent de ervaring herbeleven, opnieuw de beelden, aanrakingen, het voelen, ruiken en horen. Alleen om ongeloof en nieuwsgierigheid te sussen. Wat er precies gebeurd is, zou geen vraag moeten zijn, maar een opening: ‘Als je het wilt vertellen, wil ik luisteren.’ Meer niet. Vertellen betekent je opnieuw kwetsbaar maken voor niet geloofd worden, repercussies en afwijzing. Dit vraagt om een veilige omgeving. Het voor jezelf op papier zetten en besluiten dit de wereld in te sturen, is iets heel anders dan het hardop zeggen in een situatie die niet vrij en veilig voelt.

Bewijsvraag

Mijn verhaal is geen geheim en staat grotendeels al op papier. Echter, het er hardop over hebben vraagt een heel ander niveau van openheid, veiligheid en vertrouwen dan het op papier laten lezen – ver(der) weg van reacties en meningen. Wie zijn of haar ervaringen deelt, doet dit in het vertrouwen dat de ander hem/haar serieus neemt, hem/haar er niet op afwijst of hem/haar er niet op een andere manier op aanrekent. Gebeurt dat toch, dan is dat níet de fout van wie vertrouwen geeft, maar altijd van de ander die er misbruik van maakt en niet integer met dit vertrouwen om kan gaan.

Vertrouwen is waar de bewijsvraag over gaat. Is het te lang geleden, dan is het vaak niet meer te ‘bewijzen’. Dat onze buurman mij verkrachtte toen ik drie was, is niet meer te bewijzen. Een andere buurman die vaak bij ons at toen ik 14 was, betastte mij regelmatig en greep naar borsten en kruis tijdens de afwas. Ook niet te bewijzen, en beiden zijn al lang dood. Maar dat betekent niet dat het niet gebeurd is. En zo zijn er nog veel meer gebeurtenissen ervoor en -na geweest die niet te bewijzen waren. Sommige zijn erkend en toegegeven door degene die ze beging, andere om uiteenlopende redenen niet. En een leven lang paniekaanvallen bewijst ook al niets.

Twee maanden geleden onderging ik EMDR-therapie. Wat naar boven kwam was een grote hand over mijn driejarige mond en het verpletterende gewicht van een groot volwassen lijf dat me fysiek de adem benam. Minutenlang kon ik letterlijk geen adem halen door de sensatie van dat grote, zware mannenlijf. De dood was nog nooit zo dichtbij en zo heb ik haar al die jaren met me mee gedragen. Een constante staat van paniek die sinds mijn derde als een deken alles bedekte en overschaduwde. Het constante gevoel in doodstrijd te zijn, geen pauze, geen vakantie, geen rust, altijd doodsangst. Dat ik sinds die EMDR een rust en openheid ervaar die ik nooit eerder heb gekend en van anderen hoor meer ‘aan’ te zijn, meer aanwezig, is voor mij bewijs genoeg. Wat ik al heel lang weet: het is echt gebeurd. Iedere flashback die ik in mijn leven gehad heb, ieder stukje herinnering wat ik al worstelend terugvond en mij meer ‘levend’ deed zijn, bewijst mij dat alles echt gebeurd is.

Overleven

Ik ben al heel lang geen slachtoffer meer. Wel overlever, dagelijks vechtend om de incest- en misbruikervaringen te overwinnen. Seksueel misbruik is, op iedere leeftijd, een open wond die sporen en littekens nalaat. Niet iets wat je meemaakt, ‘even’ verwerkt en naast je neerlegt. Het verandert je tot in de kern, je zelfbeeld, het vertrouwen in jezelf en in anderen. Het beïnvloedt blijvend relaties en seksualiteit. De ervaringen uit mijn jeugd vormden de volwassene die ik werd. De (negatieve) ervaringen die je als kind leert, betekenen een levenslang proces van ‘ont-leren’. Ik kan nooit open en vrij op iemand af stappen of met iemand zijn. Er is altijd die schaduw van angst. Maar ik blijf het proberen, want ik geloof in het goede in de mens en inmiddels ken ik er genoeg die wel lief en betrouwbaar zijn en deze stap de moeite waard maken.

Verwerken is stukje voor stukje alles onder ogen zien, opnieuw doorleven en weggedrukte emoties doorstaan. Een proces dat voor iedereen een andere tijdspanne bestrijkt en in eigen tempo aangegaan moet worden. Dat is de enige weg. Iedere druk van buitenaf werkt averechts, wordt versterking van al bestaand trauma. En wie denkt mij te kunnen veroordelen op hoe ik mijn leven zou moeten leiden, wat ik wel of niet aan zou moeten kunnen ‘op mijn leeftijd’, is van harte welkom een open en echt gesprek met mij aan te gaan. Een-op-een, in vertrouwen en eerlijkheid. Maar niemand mag me nog vertellen wat ik hierin, volgens hen, wel en niet moet doen en kunnen. Dat heb ik wel geleerd.

Bewustwording

Wat in mijn jeugd speelde binnen de structuur van een gezin, de geheimhouding, het zwijgen, het zwijgende meewerken aan en ruimte geven tot, zie ik terug in de verhalen van wat er gebeurt in bedrijven en industrieën. Dit zijn gezinnen in het groot. Alles wat speelt in gezinsstructuren speelt hier op grotere schaal. Daarom is bewustwording van al die processen belangrijk: Hoe gaan mensen in gezinnen en families met elkaar om? Want dat is hoe ze ook met de ‘families’ in het bedrijfsleven omgaan. Om gezinnen en daarmee bedrijven en uiteindelijk onze maatschappij te helen, moeten we mensen helen. Dat lukt niet door ze te vertellen dat wat ze zeggen niet waar is, verjaard of niet onbewezen. Mensen helen door naar ze te luisteren, ze serieus te nemen en ze veiligheid te bieden. 

#MeToo laat een probleem zien. Vreselijk, groot en wijdverbreid. Maar het stemt ook hoopvol. Er is blijkbaar ruimte en veiligheid genoeg om het zichtbaar te maken. We worden wakker. De stem van één vrouw maakt al generaties lang geen verschil, maar de stem van alle vrouwen (en mannen) zet een beweging in gang. Het is geen vrouwenprobleem: ‘stel je weerbaarder op’, ‘doe eerder je mond open’ (want toen je die keer ‘nee’ zei, hielp dat ook niet), ‘kleed/gedraag je anders’. Maar het is ook geen mannenprobleem. Zij die nu massaal in de verdediging schieten, ‘Ik ben niet zo’ (klopt, niet alle mannen zijn zo, maar dat zegt degene die het wel doet ook en dat maakt het zo lastig) en zich wapenen tegen allerlei onterechte beschuldigingen alsof zij de slechteriken zijn.

‘#MeToo is een belangrijke stap in de goede richting’

Ruimte maken

Dit onderdeel van mens-zijn vraagt gezamenlijke inzet. Seksualiteit is een belangrijk onderdeel van leven. Maar over seks moeten mensen samen beslissen, het mag nooit voortkomen uit machtsmisbruik. We moeten een maatschappij willen zijn waarin we emotionele en fysieke veiligheid creëren voor elkaar. Tussen man-vrouw, man-man, vrouw-man, vrouw-vrouw. Zeggen ‘that’s life, deal with it’ is te makkelijk. We zijn zover geëvolueerd dat we massaal #MeToo zeggen, omdat we weten dat het niet klopt en dat één persoon alleen de wereld niet kan veranderen.

#MeToo is een belangrijke stap in de goede richting. Het laat op een belangrijk punt zien wat er mis is in hoe we omgaan met elkaar. We praten er nu over, het leeft, we zoeken: hoe komen we verder? Hoe leren we jongens dat het oké is om kwetsbaar te zijn, dat het oké is om meisjes en vrouwen als gelijken te zien. Hoe kunnen we vrouwen én mannen de ruimte geven te zijn wie ze zijn, in al hun kwetsbaarheid, schoonheid, kracht en intelligentie. We zijn allemaal eerst mens en zowel onze mannelijke als vrouwelijke kwaliteiten zijn nodig in deze wereld. Laten we daarom ruimte maken voor elkaar en leren het echt samen te doen! Daarom pleit ik nu voor #WeDo: We do make space and create safety for each other!

Thnx! Eric Hage (53)

©Eric Hage, 2017, Weesp

Wat begon met een stuk op mijn Facebook pagina, werd binnen 1 dag opgepakt door de plaatselijke media en resulteerde in dit stuk in het Weespernieuws.