Tag: rouw

Het familiewapen en een vlinder

Over een familiewapen en een vlinder in de winter

Geplaatst op door Eric

Of ik voor een speciale gelegenheid een heraldisch wapen kan ontwerpen voor zijn vrouw. Onderzoek had een familiewapen ergens in de middeleeuwen aan het licht gebracht wat aan een vrouwelijke voorouder behoorde en dit wilde zij graag in ere herstellen. Een mooie opdracht en een wens die ik al heel lang koesterde eens voor iemand te mogen doen. Zo begon een boeiende speurtocht langs heraldische regels, symbolen, kleuren en genealogie. Familiewapens worden van oudsher alleen via de mannelijke lijn doorgegeven. De heraldiek is van oorsprong verbonden aan ridderschap, het vechten met een houten of metalen schild waarop voor de herkenbaarheid het familieteken werd getoond om te voorkomen dat de verkeerde strijders werden omgebracht. Vrouwen werden niet geacht te vechten en hadden hiermee geen recht op dit schild.

De vrouwelijke wapens, die zij meekregen van hun vader, verdwijnen van de stamboom na het huwelijk. Getrouwde vrouwen gebruikten hun familiewapen in een ovaal zegel en ongetrouwde vrouwen in een ruitvormig zegel. Bij mannen werd dit onderscheid niet gemaakt.

Het ovale zegel van Rohaise de Clare (overl. 1156) is een van de oudst bekende door een vrouw gebruikt wapenschilden. Eind dertiende eeuw begonnen vrouwen hun zegels van schilden te voorzien. Begin veertiende eeuw gingen zij ook wapens voeren. Isabella van Frankrijk, koningin van Engeland, voerde vanaf 1308 na haar huwelijk met de koning van Engeland een ovaal vrouwenwapen waarin het wapen van haar vader en dat van haar echtgenoot zaten. Nadat ze haar gemaal had laten ombrengen paste ze vanaf 1327 haar wapen aan door o.a. toevoeging van het wapen uit haar moeders afstamming.

Waar de schilden van mannen strijdschilden waren, versiert met toernooihelm en wrong, waren schilden van vrouwen omgeven door door rozen, plantranken, liefdesknopen (geknoopt touw met kwasten aan de uiteinden, alleen voor getrouwde vouwen) en andere vrouwelijke symbolen. Jeanne d’Arc mocht als enige vrouw wel een strijdschild als wapendrager gebruiken.

Na de geschiedenis van het wapen uitgezocht te hebben begon het ontwerpen en tekenwerk. De heraldiek kent strenge, vaste regels die al eeuwen vastliggen en nog steeds gehandhaaft worden. Om hier zo dicht mogelijk bij te blijven wilde ik het wapen ook in gouache verf schilderen. Niet mijn dagelijkse medium, maar het begin was veelbelovend. En toen ging het mis. In de laatste fase, na het leggen van het bladgoud en het inkleuren van de kleine onderdelen ging juist het grote vlak dramatisch mis. Er zat niets anders op dan opnieuw beginnen.

Omdat dit een bijzonder werk was met een speciale geschiedenis en symboliek én voor een speciaal iemand was dit een flinke tegenslag. Een waar ik dan altijd wel even tijd voor nodig heb om van bij te komen voor ik opnieuw durf te beginnen. Daarbij was het kersttijd, tijd voor even resetten en nieuwe moed verzamelen.

Tegen oud en nieuw had ik nog niet de moed gevonden en zat min of meer vast in uitstel modus. Na nieuw jaar zou ik opnieuw beginnen! Oudejaarsavond, ik loop de trap op naar de woonkamer en ineens fladdert er iets naast me. Als ik van de schrik bekomen ben zie ik een kleine vlinder, een koolwitje, op de muur. Midden in de winter, buiten is het koud en stormachtig met harde wind en veel regen. Waar komt in deze tijd een vlinder vandaan?

Ze blijft zitten op de muur. Waar de meeste vliegen, hommels en een enkele zomervlinder binnen dwarrelt, zoeken zij altijd zo snel mogelijk het raam op, op weg naar buiten. Niet deze vlinder. Vijf dagen bleef ze zitten. Met de harde koude wind en regen durfde ik haar niet buiten te zetten, maar binnen moest ik ook iets doen, Wat eten vlinders als er geen bloemen in de buurt zijn? Fruit, zei internet, dat had ik! Ik sneed stukjes banaan, appel en meloen en legde dat op het aanrecht en bij de trap. Dag twee zat ze op het aanrecht naast het bord met fruit. En zo bleef ze nog 3 dagen in het trapgat zitten, steeds wisselend van plek, maar geen moment aanstalten makend om bij het raam of de deur beneden te komen. Dag 5 zat ze op de plek waar ze eerder was opgedoken en dag zes was ze weer verdwenen, net zo onverwacht als ze was gekomen. Ik heb nog gezocht, maar haar nergens meer gevonden.

Ondertussen was er met de vlinder een aanwezigheid in huis gekomen en begon de moed te groeien om opnieuw aan het wapen te werken. Ik moest alles wat ik eerder had gedaan helemaal omgooien om dezelfde fout te voorkomen. Ineens wist ik hoe ik het moest aanpakken, stukje voor stukje kwam de inspiratie samen met nieuwe moed bij me binnen. Ik schafte wat extra benodigdheden aan, legde de materialen klaar en de dag na haar vertrek was ik klaar om te beginnen.

Alles klopte. Stapje voor stapje werkte ik het nieuwe plan af. Als laatste tekende ik in aquarel de kroon op het werk, het hoofd ingrediënt wat niet mocht ontbreken bovenop dit wapen. Geen helm, maar het symbool voor de overleden zus van de vrouw waar ik dit voor maakte: een vlinder.

Zijn met wat is

Geplaatst op door Eric

Zijn met wat is, met de toestand in de wereld of je leven in het klein, het is iedere dag een nieuwe uitdaging, opnieuw dat proces.
Soms lukt het, even zo vaak ook niet, dan stuit je op weerstand, op dat gevoel van ‘het is genoeg’, ik wil het niet (meer) weten’. Soms is ‘wat is’ teveel.
En ook dat is goed, dit registreren hoort ook hoort bij zijn met wat is.
Morgen is een nieuwe dag.
Vandaag is vandaag genoeg.

Het is een proces, iedere keer een laagje dieper dalen in dit weten. Niet zonder kleerscheuren en niet zonder tranen komen we erdoor en voelt het afpellen van weer een laag als nog kwetsbaarder en kleiner worden. En toch is het groei:

Zijn met wat is,
is zijn waar mijn lichaam is, is zijn waar mijn benen zijn,
waar mijn armen zijn, waar mijn hoofd is, mijn rug, mijn buik, nek, keel, borstkas.
Zijn met wat is, is zijn waar mijn gedachten zijn,
zijn met wat mijn gevoelens zijn,
Zijn met het heden precies zoals het is.

Zijn met wat is,
Is weten dat het verleden nooit anders zal zijn.
Ik zal nooit los van mijn verleden zijn, mijn verleden zal altijd dit verleden zijn.
Ik zal nooit zijn wie ik had willen zijn zónder dit verleden.
Zijn met wat is, is weten dat ik nooit iemand anders zal zijn.
Ik zal altijd dit lichaam zijn, deze armen, deze benen, dit hoofd, dit gezicht.
De tijd zal er zijn werk aan doen, maar dit zal altijd mijn lichaam zijn, niet dat van een ander.

Zijn met wat is,
is zijn wie ik ben, zonder te proberen het beter, mooier, fitter, slimmer,
anders te willen laten zijn dan het is.
Mijn verleden is mijn verleden.
Mijn leven is mijn leven.
Ik werd geboren waar ik werd.
Ik groeide op zoals ik groeide.

Zijn met wat is,
is het opgeven van de wens dat het anders is.

Zijn met wat is,
is weten dat ik imperfect perfect ben.
En dat is OKAY!

15 nov. 2020

Tijd voor een dansje

Geplaatst op door Eric

Het is tijd voor een dansje, gewoon even bewegen, lichaam en ziel verheffen, het gewicht van de wereld van me af laten glijden. In stilte in de kamer, zittend op de bank, springend door de ruimte, dansen kan altijd en overal. Vanavond doe ik het in stilte, gewoon, omdat het kan. Dans gerust even mee!

Dansje in het donker

Handen aan armen als slangen
strelen, raken, omvatten,
reiken en trekken zich terug
in een spel van beweging
onzichtbare partner

Voeten zweven op tenen
gedragen
zich als kinderen
ontspringen de dans
waar ritme ze vooruitsnelt

Bekken, rug en borst
-geen partij voor soepele benen-
volgen hun eigen cadans
zacht golvend
op geluidloze melodie

Zingend hart
zet vlees en botten om
in vloeiende beweging
-ontluiken-
dans van de ziel

©Eric FH Hage, Weesp 2021

Een naam voor verdriet II – Bloesemkind

Geplaatst op door Eric


Bloesemkind/Bloesemouder

Op mijn eerdere stuk ‘Een naam voor verlies’, kwamen diep persoonlijke reacties, met even diepgevoelde vragen. Er is zoveel verdriet wat niemand ziet. Verlies van geliefden, verlies van mogelijkheden en kansen. Leegtes die niet vervuld raakten en wellicht nooit vervuld zullen raken, maar waar we namen voor zoeken. Woorden die uitdrukken wat dit verlies in ons betekend. Woorden die eer doen aan de vele lagen van rouw waar we doorheen moeten en meestentijds nooit meer van los komen. We zoeken woorden waarin we elkaar kunnen herkennen en erkennen in ons verdriet. Dat is wat taal kan en doet. Voor sommige dingen lijkt ze niet toereikend genoeg en toch verlangen we ernaar. Ik hou van taal en symboliek, dus ga ik in deze serie graag samen met jullie op zoek om juist die woorden te vinden. Ik hoop dat ze voor iemand van waarde zullen zijn.

Eerdere woorden kwamen uit andere talen en culturen. Wat mist is een ‘eigen’ woord. Eén passend binnen onze taal en cultuur en dus draaiden hart en hersens verder. Daar, midden in de nacht, diende een eerste woord zich aan. Helder, eervol, liefdevol en met passende symboliek geladen. Een naam voor de ouder die een (jong) kind verloor: Bloesemmoeder/Bloesemvader.

Waar de vlinder vluchtig hart en ziel van de nieuwe ouder kust en geraakt weer achterlaat, passen de woorden ‘Vlindermoeder’ en ‘Vlindervader’ het mooist bij verlies van een kind rond de geboorte en als baby. Dank aan de (mij onbekende) moeder die dit woord bedacht.

Het bracht mijn zoektocht op het spoor van de natuur en seizoenen. Welke symbolen, gezegdes, bestaan er al waar inspiratie uit te putten valt? ‘In de knop gebroken’, ‘in de bloei van het leven’, ‘uit het leven gerukt’. De gebroken lelie, een omgehakte boom. Het zijn allemaal symbolen van pijn, van breuk en dood. Maar is het niet juist het voorbije Léven wat gevierd, geëerd, herinnert wil worden? Is het niet juist daarin waar de waarde ligt?

Lente zet alles in bloei. De aarde ontwaakt en geeft zijn, in het donker van de koude winter voorbereidde, kleurigste en geurigste geschenken prijs. Bloesems geuren fris en blazen uitbundig kleurend onze dromen nieuw leven in. Symbool voor lente, groei en nieuw begin, staat Sakura, de Japanse kersenbloesem ook voor leven en dat we dit niet in de hand hebben. Niemand weet exact wanneer en hoe lang de bloesem bloeit.

Precies dat is waarom ik jong gestorven kinderen ‘Bloesemkinderen’ zou willen noemen en hun ouders ‘Bloesemouders’. Ouders wiens leven werd opgelicht door de frisse geuren en kleuren van kinderen die te snel weer weg waren. Bloesems die slechts kort mochten bloeien, maar ons leven met hun aanwezigheid rijker maakten.

De bloesem die ook als liefdevol symbool te dragen, vinden en delen is, als stille getuige en om elkaar in te herkennen.

Bloesemkind, #bloesemmoeder,#bloesemvader,#overlijden,#kind, #eennaamvoorverlies,#rouw,#vlinderkind,#vlindermoeder, #appelbloesem,#kersenbloesem,#sakura

Een naam voor verdriet I

Geplaatst op door Eric

Wie een partner verliest is weduwe of weduwnaar, wie beide ouders verliest is wees, maar wie een kind verliest heeft niets om zich aan vast te houden. Iedereen begrijpt het verlies wat achter dat ene woord ‘weduwe’ of ‘wees’ ligt, maar hoe communiceer je het verlies van een kind?
Hoe zwaar ook de deken van eenzaamheid die verdriet kan zijn, één woord van herkenning kan hem zomaar even oplichten. ‘O, jij óók!’ Of ‘O, dát draag je mee!’ Één woord, een naam, kan een directe band scheppen of juist opening creëren voor verbinding.

Liefde voor taal en mensen die dit verlies kennen, zetten mij op het spoor om op zoek te gaan naar precies zo’n woord en dit is wat ik vond:

Het modern Hebreeuws kent het woord שכול (shkhol), wat het overlijden van een kind in de familie betekend. De ouders zijn שכולים (shakulim). De familie is שכולה (shakula). Lid zijn van een ‘shakula’ familie betekend dat jouw ouders een kind hebben verloren. Van origine gaat het woord terug tot de bijbel, waar het ieder wezen dat kinderen verloor (specifiek werd een moeder beer genoemd), in het moderne Hebreeuws wordt het vooral gebruikt voor familie of ouders die hun kind in militaire dienst verloren.

Het Arabische woord ثَكْلَى (thakla) refereert aan een moeder die haar kind verliest.

Het Duitse ‘Verwaiste Eltern’, betekend letterlijk ‘verweesde ouders’ en Verwaiste Mutter/ Verwaister Vater oftewel ‘verweesde moeder of vader’.

Een bijzondere groep zijn de ouders die door de een-kind politiek in China hun enige kind (en vaak ook enige stamhouder en bron van inkomsten als ze ouder worden) verliezen: ‘Shidu’, 失独 letterlijk ‘verlies van het enige’. ‘Shidu fumu’ 失独父母 zijn ouders die hun enige kind verloren hebben.

Er is echter ook een Chinees gezegde wat spreekt over de omkering van de natuurlijke volgorde: de grijsharige zou niet de zwartharige moeten begraven.

Dit gezegde bracht Karla Holloway, Professor Engels aan Duke en zelf na het verlies van haar zoon op zoek naar een woord hiervoor, in 2006 op het spoor van het Sanskriet woord ‘Vilomah’. Het woord ‘Weduw’ is ook afkomstig uit het Sanskriet en betekend ‘leeg’, reden waarom Lady Bird Johnson zich verzette tegen deze term na het verlies van haar echtgenoot President Lyndon Johnson, want zij was ‘niet leeg, maar in rouw, ze had verdriet.’ Maar, zo schreef Holloway, zij had in ieder geval iets om zich tegen te verzetten.
Zo bracht haar zoektocht haar bij het Sanskriet woord Vilomah, wat betekend ‘tegen de natuurlijke volgorde’, net als de onnatuurlijke omkering waarin de grijsharige, de zwartharige begraaft. Hiermee had zij het woord gevonden wat voor haar alles in zich droeg wat het verlies van haar zoon voor haar was, maar vooral moest het zijn ‘a quiet word, like our grief, but clear in its claim’.

Sindsdien wordt dit woord door steeds meer ouders geadopteerd om hun verlies een naam te geven. Een stil woord, zoals hun verdriet, maar helder in waar het voor staat.

rouw,#vilomah,#kind

Rouw

Geplaatst op door Eric

Rouw kent vele gezichten, zo legde mijn psycholoog uit. Gek toch, hoe je bij anderen dat wel kunt zien en bij jezelf dan toch vast komt in het moeten voldoen aan verwachtingen en patronen. Rouw als verdriet, als huilen, als mensen vragen hoe het gaat volschieten en je tranen niet kunnen bedwingen. Dat is pas rouw, dat is pas verdriet, dan heb je duidelijk iets, iemand verloren.

Maar wat als rouw zich laat zien als depressie, als niet je bed uit kunnen komen, niemand willen zien, niets willen doen behalve Netflixen, lezen en slapen. Maar niet zomaar Netflixen of lezen, nee, je volledig verdiepen in leven na de dood. Wat gebeurt er met ons als we dood zijn. Dat is iets wat me altijd al bezighoud en interesseert, maar nu werd het bijna een obsessie. Drie weken lang kon ik nergens anders aan denken dan dat geheim moeten ontrafelen. Alles om een oncontroleerbare angst onder controle te krijgen. Want wat als je de nacht na de begrafenis van je vader ineens weer een nachtmerrie krijgt waarin hij over grenzen gaat en dat ook nu, na zijn dood, lijkt te kunnen blijven doen?

Een fysieke vader kun je ontwijken, op afstand van blijven, maar wat moet je met die vader in je hoofd, in je lijf, in dat hele systeem wat doordrongen is van veilig proberen te blijven van hem.
Ineens werd het noodzaak om hem daar onder ogen te komen. Daar waar ik hem al het grootste deel van mijn leven probeer weg te krijgen. Nu blijkt de grootste strijd, niet die met de fysieke, maar met de geïnternaliseerde vader. Degeen waar alle angst, die zich mijn leven lang al heeft vastgezet in mijn lijf, aan gekoppeld is. Hoe leg je aan mensen uit dat je overspoelt wordt door juist de nare herinneringen, de angsten, de mechanismen die je hebt leren toepassen om met juist die kant van hem om te kunnen gaan. Nee, hij was geen hufter, geen klootzak, niet iemand van grof geweld en brute kracht, drinken deed hij ook niet, hij was een gewone burgerlijke man. Maar wel iemand die emotionele en fysieke grenzen niet overzag waar het mij, zijn dochter, betrof. Hij gebruikte geen geweld, maar werkte zich in je emotionele leven om dichtbij genoeg te kunnen komen. Precies daar waar ik hem niet wilde. Als een groot kind wat emotionele veiligheid zocht en dat vertaalde in fysieke nabijheid.

Iedereen die hem kende, kende hem als een sympathieke man, altijd bereid om te helpen, altijd een goed woord voor de meeste mensen. Zo kende ik hem ook. Maar er was ook die andere kant. Dat grote emotionele kind, waar ik als kind niet veilig bij was.
En die tegenstrijdigheid is precies wat het zo ingewikkeld maakte. Hij was niet ‘gevaarlijk’, maar wel grensoverschrijdend en altijd de randjes opzoekend van wat (niet) kan. Je altijd op scherp houdend, altijd klaar om weg te komen, altijd balancerend tussen willen blijven houden van en omgaan met die sympathieke, behulpzame vader en wegblijven van die emotioneel te dichtbij komende grenzeloze ‘vader’. En zo vond ik mijzelf de laatste weken gevangen in een depressieve, obsessieve, allesoverheersende angst, om hoe hij die grenzen ook na zijn dood probeerde te overschrijden in mijn droomleven.
Alles is voorbijgekomen, ieder voorval, iedere overschrijding, van klein tot groot en iedere situatie daaromheen, de gevolgen en impact op de relaties met mijn moeder, broer en verdere familie daardoor. Alles, alles kwam voorbij in de weken vanaf het bericht van zijn aanstaande overlijden tot nu.

Vandaag geef ik mij over. Aan mijn verleden, aan alles wat nooit meer zal veranderen. Vandaag laat ik iedere angst en ieder oordeel los.
Hij is míjn vader. Dit hier is nog geen fractie van mijn leven met hem. En vanaf vandaag leg ik de oordelen van de wereld naast mij neer. Ik hoef hem niet meer te verdedigen, niet meer te beschermen. Ik hoef mijzelf niet meer te verdedigen, te beschermen. Zij kennen niet de diepte van de angst, de weerzin, ja, zelfs de haat die hij mij in mijn jonge en latere jaren heeft laten ervaren. Noch kennen zij de kracht van de liefde, de hoop, het verlangen van het kind dat ik was, naar gezien en in veiligheid en geborgenheid gehouden worden door hem, de vader. Ik schraap zelf nog maar net langs de randen van dit net verloren leven met hem, hoe zouden anderen die daar niet bij waren, beter kunnen weten hoe het was en wat had of zou moeten gebeuren?!

Rouw kent vele vormen. Uit eigen ervaring kan ik nu zeggen dat het niet altijd onverdeeld verdriet is, maar wel altijd de vorm die bij jouw leven en omstandigheid past. En in mijn geval was dat: overspoeld worden door alles wat níet goed was en een diep besef van nooit meer krijgen wat kleine mij zo graag had gewild. Ik leer mijzelf nieuw leven. Ik leer haar nieuw geborgen zijn en neem haar mee ons verdere leven in.

Mijn dank aan iedereen die heeft geholpen dit proces goed door te maken. Dank voor al jullie lieve berichtjes, ja, ik heb ze allemaal gelezen maar was even niet in staat ze te beantwoorden. Weet dat ieder woord van jullie heeft geholpen. Dankjulllie wel!
Wat is Facebook toch een mooi medium in dit soort dingen waar we elkaar kunnen vinden voor verbinding, zelfs als praten niet mogelijk is.
Liefs 😘

Illustratie: ‘Color the storms’ uit de serie De Droommaker

rouw,#depressie,#levennadedood,#verlies

Mijn vader is dood

Geplaatst op door Eric


Daar het staat er. Zwart op wit. Letters op papier. ‘Dood’ is een hard woord, een harde grens en voelt als een harde staat van zijn. Dat komt door de dubbele ‘oo’ en de d’s die ze begrenzen. Als boekeinden. Twee OO’s, wielen die nergens meer heengaan, tot stilstand gebracht door een D en d als de doodgravers die ze zijn, kraaien die het nest bewaken, gravers van het graf waar we allemaal in eindigen. Dood. Het woord zelf is beeld van het bed waarin hij zijn laatste adem uitblies.

Wat is er zacht aan de dood? Het sterven zelf kan in één laatste moment ‘zacht’ zijn. Dat moment van overgang waar adem tot stilstand komt en zichzelf tot gedicht verheft. De laatste adem, uitgeblazen. Pruttelend, reutelend komt daar die jarenlange stroom van zuchten, adem in, adem uit, adem in, adem uit, ineens tot rust. De cirkel is rond. Wat begon met een eerste diepe inademing, eindigt met een laatste zucht. Dit punt van wegglijden uit het leven is ’t enige zachte aan sterven. Het is het leven zelf wat wegvloeit, een rivier komt tot stilstaand in zijn bedding. Water werd naar de zee gedragen om eindelijk weer dat grote zilte nat te mogen zijn. Niet langer hoeft het zich ergens voor of omheen te buigen, het hoeft zich niet meer te voegen naar stenen, rotsen en gebergten die haar pad verstoren en omleiden naar waar ze misschien niet wil zijn. Het leven baant zijn eigen pad, wij kunnen slechts volgen.

Meeuwen krijsen de eeuwigheid tegemoet boven dat wijdse blauw, zweef-duikend boven de eeuwige oceaan, dat Zeeuwse water wat door dijken brak om je te vinden op het dak van je jeugd. Het zeewater wat zich weer terugtrok en je omringde alle dagen van je leven. Waar ook jij steeds terug trok naar dat boerenland. Terug de barende moeder van de eeuwigheid in. Ze krijgt je vandaag weer mee terug.

Ik hoef je niet te zoeken, ik weet je te vinden. Nee, niet in de grond waar de kraaien je naar terug zullen dragen, daar waar slechts je vlees en bloed en botten tot levende aarde en stilte zullen vergaan. Nee, daar in die stoffelijke resten vind ik slechts herinneringen van vleselijk verkeer die je nu voorgoed mee mag nemen. Ze hielden mijn leven gevangen in een angst die niemand nog zal kennen. Ik geef ze je vrij, neem ze mee, verspreid ze op de wind. Laat de teugels los. Je bent nu vrij. Vrij om te zwemmen, vrij om te zweven, om te ademen. Diepe lange teugen mogen je verkoelen. Dans, ren, waar je je leven lang struikelde over een voet die niet mee wilde in tempo en richting waar jij wilde gaan. Eindelijk kun je leren dansen op het ritme van je eigen maat. Laat het allemaal los, dat hele gewichtige leven, laat het maar gaan. Het mag. Wees eindeloos.

Vandaag zwaai ik je uit, blaas laatste woorden achter je aan: ik laat je vrij en laat mij vrij. We hebben onze dans gedanst, gedaan wat we konden binnen de grenzen die ons waren gegeven. Jij bent nu grenzeloos, zoals je in leven ook al te vaak probeerde te zijn. Nu mag je zijn, zo vrij als je wilt. Vlieg, stroom, dans, ik zwaai naar het water, de wolken, de lucht, het platte, platte land en roep je na:
Dag pa!

Afscheid,#rouw,#rouwverwerking,#rouwproces,#afscheidopafstand

Geplaatst op door Eric

Diep, diep onder de indruk. Ik ben geen grote fan van koningshuizen in het bijzonder, wel van traditie, geschiedenis, culturen en hun rituelen en vooral mensen. Er is een verschuiving op grote schaal aan de gang. Een tijdperk sluit af, een nieuwe begint. Een leven eindigt en daarmee begint haar geschiedenis en die geschiedenis creëren wij mee door er deel van te zijn, bewust of onbewust. Zoals gezegd, ik hou van rituelen en tradities, dus ik volg de gebeurtenissen rond het afscheid van koningin Elizabeth zoveel mogelijk. Via tv en internet dan wel, erheen gaan is wat lastiger. Maar ook dat is meedoen aan geschiedschrijving, want het is de eerste keer in de geschiedenis dat het afscheid van een koningin en het gelijktijdige opstaan van een nieuwe koning, op zo’n grote schaal vastgelegd wordt en over de hele wereld gevolgd kan worden.

Rituelen die eeuwen geleden begonnen zijn, worden nog steeds gevolgd, in Engeland en evenzo in het prachtige Schotland. Het land waar de koningin zo van hield en ook overleed. De proclamaties van het overlijden, vroeger nodig om het volk over het hele land te laten weten dat een lid van het koningshuis geboren of overleden was. De rijen soldaten ter bescherming van de leden van het koningshuis, op zich ook al indrukwekkend en prachtig om te zien. Al die op gepaste afstand opgestelde mannen en vrouwen in uniform, bewegend als één. De kunstwerken die de uniformen zijn, de details vol betekenis, iedere kleur, iedere vorm, niets is zomaar, over alles is nagedacht.

Er is zoveel om te waarderen, bewonderen, je door te laten inspireren. Iedere stap, iedere beweging, afgestemd op eenheid, op efficiëntie. Hoe jonge soldaten de kist uit de auto op hun schouders tillen en met afgemeten bewegingen als één man haar de kerk in dragen. Alles, alles ademt betekenis en traditie. Tradities waarin Elizabeth als koningin diep geworteld was. Waarin ze niet alleen geboren werd, maar ook haar hele leven in dienst van stelde, omdat ze zo diep in haar DNA en leven verweven waren. Ze was koningin, maar ook en vooral een vrouw, die haar rol en taak serieus nam en dat tot aan haar dood volhield.

Maar binnen al die traditie en levende geschiedenis vindt ook diep menselijk verlies plaats. Volwassen als ze zijn, koning, prins of prinses, het blijven kinderen die hun moeder verliezen. Een verlies wat op iedere leeftijd zwaar weegt. Bij het uitblazen van haar laatste adem blaast de koningin de nieuwe koning het leven in. Een zoon verliest zijn moeder en wordt koning in dezelfde seconde. Op zijn 73e, als de meeste mensen met pensioen zijn, begint voor hem de baan van zijn leven. Letterlijk en figuurlijk.

Wat ik verder ook van hem vind, daar kan ik niet anders dan respect voor hebben. Net zoals voor het moment waarop hij, samen met zijn zus en 2 broers, tussen de persoonlijke lijfwachten van de koningin wacht staat. Daar staan een zus en twee broers samen met hun oudste broer, de nieuwe koning, ieder aan een kant, wakend naast de kist van hun moeder, onder het toeziend oog van langslopend publiek. De ogen op een ongedefinieerd punt op de vloer voor hen, de blik naar binnen gericht. Ieder alleen met de eigen gedachten en gevoelens, tot in de puntjes gekleed en toch naakt en kwetsbaar voor de blikken van het publiek. Een moment zo diep persoonlijk dat zelfs via de camerabeelden ernaar kijken al pijn doet en voelt als een inbreuk in hun persoonlijke ruimte.
En toch staan ze daar, open en kwetsbaar. Daar kan ik niet anders dan diep, diep van onder de indruk zijn. Waar je ook in gelooft, daar past niets anders bij dan een oprecht ‘God bless the Queen, God save the King’ en de kinderen die deze tradities dragen, leven en voortzetten.

Met een diepe buiging erachteraan voor de Schotten, die met terechte trots zo hechten aan hun tradities, hun prachtige landschappen en hoe zij met zoveel respect en gevoel voor waardigheid afscheid nemen van hun Koningin en haar uitgeleide weten te doen.

Vanuit mijn hart naar allen die hierbij betrokken zijn ‘Namaste’
🙏❤️

PS, Prinses Anne schrijft geschiedenis door als eerste vrouw ooit wacht te houden naast een koninklijke kist.

Boedha en een vrouwenlichaam – 1

Geplaatst op door Eric

Denken over dood. Wiens dood?
Mijn dood, zijn dood. De dood die hij stierf voor hij bij mij kwam. De dood die ik stierf voor ik bij haar kwam. De dood die wij beiden moeten overwinnen.
Maar is dat zo?
Waar kwam hij vandaan? Waar kwam ik vandaan? En waar gaan wij naar toe?

Hij is mijn schaduw, mijn stille reisgenoot. Niemand ziet hem, maar hij praat in mijn gehoor. Hij voelt in mijn gevoel. Hij denkt in mijn denken. Hij is deel van mij en toch ook weer niet, want hoe zou ik hem anders los en tegelijk zo niet-los van mijzelf kunnen ervaren?
Eén zijn is iets anders, daar zijn wij naar op weg. Namaste!

Als we dood gaan…
Wat gebeurt er dan? Wat betekend dat dan?
Dood is deel van het leven. De dood IS het leven. Niets is permanent, alles verandert. Van alles wat we ooit hebben meegemaakt is niets gebleven, alles is voorbijgegaan. Van sommige dingen hebben we nog herinneringen, maar van veel meer weten we niet eens meer dat we het gedaan hebben. Wie herinnert zich iedere minuut, iedere seconde van iedere dag? Weet jij nog wanneer je at op die dinsdag de 2e zondag van de maand 4 jaar geleden? Weet jij nog wat je dacht, wat je zei tijdens dat gesprek om precies 13.13 op die vrijdag 6 jaar geleden? Alleen wie een feilloos geheugen heeft zal dat nog weten, maar de meesten van ons zijn de details vergeten. We onthouden vooral de grote dingen, de dingen die ons heel blij of heel niet-blij maakten. 
De rest vergeten we en dat is goed. 

    „This too shall pass.”

Een mantra om te onthouden. Om jezelf te vertellen bij al die dingen, de grote, de kleine, de fijne, de minder fijne en zelfs de absoluut geweldige en absoluut verschrikkelijke. Alles gaat voorbij. Dat doet niets af aan het mooie, het leuke, fijne of minder fijne. Het betekend alleen dat niets in het leven permanent is. Zelfs al denken we dat en hopen we het soms zelfs even.

De Tibetaanse meester Sogyal Rinpoche zegt: 

    „Omgaan met stervenden is als in een ongenadige spiegel kijken. Het naakte gezicht van je eigen paniek en van je grote angst voor pijn staart je aan. Alleen als je bereid bent naar je angst te kijken en deze te aanvaarden, zul je 'm in de ander kunnen verdragen.”

Maar omgaan met stervenden doen we allemaal, iedere dag. Want iedereen is stervend, allemaal bereiken we dat ene, onvermijdelijke moment. Wat wij leven noemen, is slechts afleiding van dat gegeven. 

Het pijnlichaam wat Eckhard Tolle zo mooi omschrijft is iets wat we ook allemaal meedragen. Het deel van ons waar we alle verdrietige, moeilijke, ‚onverteerbare’ dingen in opslaan. Als op een afgeschermde, geheime plek op de harde schijf van ons geheugen. Maar dat hij afgeschermd is, wil niet zeggen dat hij er niet is. 
Zelfs als het ons lukt hem onzichtbaar te maken, komen we hem nog tegen en worden we eraan herinnert dat er hele stukken van ons zijn, waar we niet naar kijken, zelfs liever niet eens over nadenken. Maar het is er en het wil gezien worden. De enige manier om deze plekken op te lossen is ze onder ogen komen. Ze recht in de ogen kijken, aanschouwen, voelen, aftasten, proberen te omschrijven, begrijpen, maar vooral voelen, ervaren. Pas dan zal het ons met rust kunnen laten. Want in het Grote Veld van het leven, is niets ooit echt weg. Pas als het is opgegaan in het Grote Veld kunnen we verder, zijn we weer deel van het Geheel, stromen we weer.

Waar zit mijn blokkade op deze dood? Op zijn dood, mijn dood, ons aller dood. De eindigheid.

Er zit een monnik in mij die meereist. Al mijn hele leven en vele levens voor deze reisden wij samen door de levens waar we op dat moment waren. Ook nu reist hij onzichtbaar voor de buitenwereld met en in mij mee. Al van jongs af aan voer ik gesprekken met hem, vragen ik vragen waar ik in de wereld om mij heen geen antwoord op krijg en altijd brengt hij me daar waar ik zijn moet om het antwoord te vinden. Het juiste radioprogramma, het juiste boek, de juiste film, de juiste persoon die precies dat zegt wat ik op dat moment nodig heb te horen. 

Hele periodes heb ik hem niet durven vertrouwen. Maar altijd was hij er en altijd kon ik weer bij hem terecht en op hem vertrouwen, ook al voelde ik dat vaak niet. Altijd was er dat wantrouwen. Altijd de angst. Maar ook altijd dat weten, die sterke drang, dat innerlijk ervaren van geleid worden, wat er ook gebeurde. Mijn jaren van ziekte en alleen zijn, altijd dat alleen zijn. Het gehate alleen-zijn. Waarom was er voor mij geen partner, was er voor mij geen geliefde die me begeleide, troostte, liefhad. Waarom moest ik altijd alles alleen doen en doorstaan? Maar juist in dat alleen-zijn vond ik de antwoorden, want alleen daar hoorde ik zijn stem, ontving ik zijn leiding en langzaam leerde ik hierop vertrouwen. Begon ik alleen-zijn te prefereren boven gezelschap, want dat leidde altijd alleen maar af van de antwoorden die ik zocht. 

Het Boeddhisme leert ons dat dualiteit er is om het te leren overstijgen. Geen leven – geen dood, geen man – geen vrouw, geen licht – geen donker, geen pijn – geen geluk, geen liefde – geen angst, geen lichaam – geen niet-lichaam.

        Getik op het raam
        Hommel wil naar binnen - STOP -
        Vergeet de illusie.

        Het leven beweegt
        Omdat het leeft - LEEF!
             
       FH

Ooit dacht ik hem te moeten vinden, hem te moeten zijn. Naar de bergen, in een grot in meditatie, want daar gingen mijn dromen over. Maar het leven bracht me naar het huis waar ik nu al 27 jaar woon, waar ik weken, maanden aan bed of bank gekluisterd lag, tot ik me realiseerde, dit is mijn Boddhi-boom, hier zal ik verlichting vinden. Daar hoef je niet voor naar India of Tibet te reizen, hoe zeer mijn ziel daar ook naar verlangd. Een verdwaalde monnik in een vrouwenlijf in een leven, ver van wat hij droomde. 

In mijn werk vindt ik de rust en eenheid die ik zoek, hij helpt mij op mijn pad te blijven. En iedere keer als ik ervan afwijk, verleidt door wereldse verwarring en denken dat ik het daar vinden zal, want dat alleen-zijn is zo moeilijk soms, stuurt hij me zonder omhaal terug. En laat me precies vinden wat ik nodig heb, nee, het is niet voor niets dat ik geboren ben net voor de tijd van internet. Liggend in bed, lezend over reizen en de spirituele ontdekkingen van anderen kon ik ervaren hoe het was in de tijd van de grot. Van het afgezonderd zijn van de wereld om mij heen ook al lag ik er, fysiek gezien, middenin. Maar de emotionele en spirituele scheiding was te groot. Ik vond niets van mijzelf terug in die wereld om mij heen. En nog vindt ik het vaak moeilijk me verbonden te weten, ook al blijf ik het proberen. 
De monnik in mij is te sterk. Hij roept mij van ver, staat naast mij, dichterbij dan iemand ooit geweest is. En ooit zal ik hem zien zoals het bedoelt is. En dan zullen we weer samen zijn. Maar voor nu, moet ik het doen met zijn onzichtbare aanwezigheid en de leiding die hij mij op gepaste afstand geeft.
Met dank daarvoor, dank, dank, mijn eeuwige, oneindige dank.

Gaan leren praten over zijn dood, mijn dood, de dood die ons scheidt en samenbrengt. Dat is nu mijn taak. Want er zijn woorden die gezegd willen worden, waarden die doorgegeven dienen te worden. Samen doen wij dit, mijn innerlijke monnik en ik. Maar ach nee, wie heeft het nu weer over dat domme idee van afgescheiden zijn! Welkom in dit leven in de dood. Namaste!