Categorie: Persoonlijk

Autismeweek 2023 dag 7

Geplaatst op door Eric

Een netwerkbijeenkomst. Verwachte gasten, zo’n dertig mensen. Via de invaliden-ingang brengt de lift me naar de juiste verdieping. Voor en na de lezing is ruimte en tijd voor netwerken met drankje. Ik ben de enige die zit, de rest van het gezelschap staat met drankjes rond de sta tafels. Even blijf ik hangen rond de tafel waar koffie en thee wordt geschonken. Hier voel ik me thuis, vertrouwde hoogte. Ik neem de tijd om te wennen aan mijn omgeving, observeer de inkomende gasten. Wie ken ik, wie is nieuw? Ik probeer de geluiden niet te veel binnen te laten komen. Vandaag draag ik voor het eerst de ‘loop earplugs’, deze oordopjes dempen omgevingsgeluiden maar laten genoeg geluid door om gesprekken te kunnen voeren. Ze zijn speciaal ontworpen om gehoor van festivalgangers te beschermen, maar ook mensen zoals ik, snel overprikkeld door teveel geluiden, hebben er veel plezier van.

Er wordt piano en viool gespeeld, gepraat, hakken tikken over de marmeren vloer, glazen en kopjes rinkelen, kleding ruist. Langzaam vormt zich een dichte mengelmoes van geluid in mijn brein. Ik rol naar een van de statafels, even iemand die ik ken begroeten. Fijn vertrouwd. We wisselen de nodige aardigheden uit waarbij zij zich naar mij toebuigt. Dat is fijn, zo kan ik haar goed verstaan. Dan wordt ze terug het gesprek aan tafel ingetrokken. Ik probeer te volgen waar het over gaat, maar de woorden gaan op in een kakafonie van geluid.

Gesprekken aan statafels zijn amper te volgen als je in een rolstoel zit. Zelfs met mijn kin op tafel gaat het grootste deel van het gesprek, letterlijk, over mijn hoofd heen. Geluid blijft, net als warme lucht, het liefst hoog hangen. Als ik genoeg energie heb en enigszins goed in mijn vel zit, lukt het me nog wel de aandacht te vragen, maar vaak ook lukt dat niet en ontgaan gesprekken me zodanig dat ik al snel rustiger hoekjes op zoek.

Vanavond heb ik geen energie. Brein en lijf zijn nog in de war van de eerste dag zomertijd. Deze avond stel ik me op naast de vleugel. De pianiste is een bekende van me en ze speelt, speciaal voor mij, een paar van mijn favoriete stukken. Vanaf de zijlijn bekijk ik de goed bezochte en verder gezellige avond. Iedereen heeft het naar zijn zin, dat is altijd fijn te zien. Netwerken zat er voor mij nu niet in, maar wel heb ik genoten van een ‘privé’ concert en de prachtige bloemen die ik kreeg van pianist Bart!

Eenmaal thuis duurt het een paar uur voor ik alle opgedane prikkels voldoende kwijt ben om te kunnen slapen. Deze week begint druk, met zowel maandag- als dinsdagmiddag een paar uur hulp in huis en de avonden in grote gezelschappen. Morgenavond hoef ik gelukkig niet te praten, dan zingen we met 64 man (hierover binnenkort meer!), zijn er sta- én zitplaatsen en genoeg koekjes en gezelligheid in de pauze.
Dank jullie wel voor de fijne muziek, #AnnemariekeBergman en #BartAchterberg

autismeweek, #neurodivers, #maar-je-ziet-er-helemaal-niet-autistisch-uit, #inclusiviteit

shorturl.at/uxLO7

Autismeweek 2023 dag 2

Geplaatst op door Eric

Iedereen heeft hersens, die grijze massa, netjes ingepakt onder ons schedeldak, toch werken ze allemaal net even anders. Grof gezien bestaan onze hersenen uit twee helften, in het midden verbonden met elkaar. De twee hersenhelften bevinden zich, hoe handig, aan de linker- en rechterkant van ons hoofd. Beide helften beheersen andere functies: de linkerhelft regelt o.a. de taal, de rechterhelft het beeld.
Als pasgeborene ervaren we de wereld voornamelijk vanuit onze rechterhersenhelft. We zien, horen, proeven de wereld om ons heen. Vanaf een maand of zes pas begint de taalontwikkeling op gang te komen. Hier beginnen voor de buitenwereld de eerste tekenen zichtbaar te worden of ’n kind ’n taaldenker of beelddenker is.

In de maatschappij waarin we leven worden we maar al te vaak onderverdeelt in vakjes en kwalificaties als ‘normaal’ en ‘afwijkend’, terwijl we allemaal ‘normaal’ én ‘afwijkend’ zijn. Taaldenkers zijn afwijkend van beelddenkers, neurodiversen wijken af van neurotypischen. Het is maar van welke kant je kijkt, wat je als ‘normaal’ beschouwt.
Dat een groep mensen die bepaalde eigenschappen deelt, in de wereld dominanter aanwezig is, maakt ze niet ‘normaal’, verheft ze niet tot een zekere norm en zeker niet een waaraan we allemaal zouden moeten voldoen! We zouden veel voorzichtiger moeten zijn met hoe en wanneer het woord ‘normaal’ als kwalificatie en label in te zetten in ’n wereld waarin we allemaal net zo ‘normaal’ als ‘afwijkend’ zijn.

Zo zijn er kinderen en volwassenen met dyslexie voor wie leren uit boeken ’n soms onoverkomelijk uitdaging is. Geef ze echter een set gereedschap en ze maken de mooiste voorwerpen uit het niets; nog niet bestaande technisch apparaten, voertuigen of prachtige kunstwerken. Ieder kind en iedere volwassene heeft een eigen unieke combinatie van vaardigheden en dingen die ze minder makkelijk afgaan. Wie ’n vis wil leren bomen beklimmen, krijgt ’n heel ongelukkige vis en wordt zelf ook niet blij. Maar help een vis de beste vis te zijn, dan steek je zelf nog ook heel veel op over onder water leven.

Daarom vandaag deze prachtige ontmoeting tussen taaldenker Jordan Bernt Peterson (1962, Canadees klinisch psycholoog, schrijver, cultuurcriticus en emiritus hoogleraar in de psychologie aan de Universiteit van Toronto) en beelddenker Temple Grandin (1947, Amerikaanse zoöloog en bekend hoogbegaafd persoon met autisme, hoogleraar aan de Colorado State University en professioneel ontwerper van ‘diervriendelijke’ slachterijen. In 2010 verscheen er een biografische film over haar leven. Zij is een van de bekendste autistische vrouwen en heeft juist door haar autisme grote invloed gehad in de agrarische industrie. Ze heeft vele boeken geschreven over dierenwelzijn in de agrarische industrie en over de ontwikkeling van autisme in kinderen en volwassenen. Ze geeft lezingen over de hele wereld over haar werk.

ontmoeting,#neurodivergent,#neurodivers,#autismeweek,#autisme,#diversiteit

Autismeweek 2023 dag 1

Geplaatst op door Eric

Vandaag is de 1ᵉ dag van Autisme week. Sinds twee maanden ben ik(57) nu op weg naar ’n diagnose. Ik wist al een en ander over autisme, dacht ik, maar sinds ik me er echt in ben gaan verdiepen is het als het betreden van ’n heel nieuwe wereld. Niet alleen qua herkenning in zoveel van wat ik lees, zie en hoor, maar vooral ook in alles wat er over de wereld van het autisme spectrum te weten valt.

Beelddenken, informatieverwerking, executieve functies, angsten. Alle verschillen tussen kinderen/volwassenen, jongens/meisjes. De connecties tussen trauma’s, dissociatie en transgenderisme. Autisme is zo diep verweven in ons leven en maatschappij, zonder dat de meeste mensen dit weten.

Een van de grootste eye-openers voor mij als vrouw (met ’n trauma verleden en genderverwarring) is wel hoe onderbelicht autisme in meisjes en vrouwen nog steeds is. Pas sinds 2016 wordt meer en meer bekend hoe vaak autisme onder meisjes en vrouwen werkelijk voorkomt. Autisme kreeg vooral bekendheid onder jongetjes die druk waren, niet goed in contact maken, obsessief met treinen en goed met cijfers. Iedereen kent wel verhalen over ‘meltdowns’, de aggressieve, schreeuwende kinderen die niet ‘onder controle’ lijken te zijn. Los van wat meltdowns werkelijk zijn (daarover later meer), ‘shutdowns’ en termen als ‘maskeren’ zijn veel minder bekend en laten die nou juist veel meer onder meisjes en vrouwen voor komen. Over juist dit soort verschillen en overeenkomsten valt zoveel te vertellen, wat ik de komende tijd dan ook zal proberen te doen.

Voor nu wil ik vooral de aandacht vestigen op autisme onder vrouwen en dan vooral de vrouwen die (nog) niet of laat gediagnostiseerd zijn, maar wel al hun hele leven worstelen met de grote variatie aan issues waar mensen op het autismespectrum mee te maken hebben.

Een van de bekendste, autistische vrouwen en stand-up comedians (en kunstkenner) op dit moment is Hannah Gadsby. Voor wie haar nog niet kent: haar meest bekende en bijzondere show ‘Nanette’ (2017) is op Netflix te zien. Hierin rekent ze af met het zichzelf onzichtbaar maken en als grap wegzetten van het (seksueel) geweld waar ze als vrouw mee te maken kreeg, maar ook geeft ze ’n open en eerlijke blik in haar leven als lesbische en autistische vrouw in onze huidige maatschappij. Hannah Gadsby is slim, eerlijk, grappig, diep en bovenal een hemelbestormer en taboe-doorbreker. Valt het al op dat ik fan ben? Goed! Gewoon gaan kijken dus. Iedere vrouw en man zou haar gezien moeten hebben: Hannah Gadsby ‘s stand-up comedy show ‘Nannette’.

En na Nanette, kijk dan vooral ook ‘Douglas’(2019), waarin ze meer laat zien hoe zij vanuit haar autisme de wereld ervaart. Hannah(45) kreeg pas op haar 38e de diagnose autisme.

Ter introductie hier de Ted Talk waarin ze in 18 minuten het idee achter de show Nanette en wat comedy is uiteen zet.
Veel plezier!

autisme,#autismeweek,#add,#autismespectrum

Bericht uit de vijver – storm in mijn hoofd

Geplaatst op door Eric

Ik ben een vijver in de tuin van het leven. Mijn water bevind zich midden in dit grote universum. Ik bevind mij in het water van mijn ziel. ‘Ik’ bén dit water zelf. Een enkele keer is het oppervlak stil, glad als een spiegel. Meestal echter is het in een of andere staat van beweging. Rustig heen en weer kabbelend, wat roeriger golvend of geteisterd door ondergrondse stromingen die aan het oppervlak nooit zichtbaar zullen zijn.

Net zoals Persephone ondergronds getrokken werd, wordt ik eens in de zoveel tijd door de mangel van mijn brein gehaald. Meestal gaat er een periode aan vooraf waarin veel nieuwe dingen op me af komen. De rustig ogende vijver krijgt hier en daar steentjes toegeworpen. Kringen rimpelen het oppervlak en hier en daar rakelt het steentje iets van de bodem op als het de diepte raakt. Er lijkt weinig aan de hand, tot het tempo van de steentjes opgevoerd wordt, dan ineens komt het water niet meer tot rust. Kring na kring breekt het wateroppervlak, losse steentjes concentreren zich tot een hagelbui. De eerder nog heldere wereld onder het wateroppervlak wordt troebel en ondoorgrondelijk.

Van de buitenkant is niets te zien. Die hele storm, waarin gevochten moet om te overleven, gaat aan de buitenwereld voorbij. Verstopt achter hoge muren, waar die wereld zichzelf op projecteren kan. Ik ben niet die projecties. Ik ben de vijver, de stilte, de storm, de hagelbuien. Alles wat beweging en niet-vast is, dat ben ik. Alles wat onzichtbaar is, ben ik.

Een voor een komen de hints vanuit het universum naar me toe. Een autistische klant, een documentaire, een artikel, een boek en nog een en nog een. Vragen, opgeroepen in het ene boek, vinden antwoord in het andere boek, soms al voor het eerste uit is. Al snel wordt ik dieper en dieper de spiraal van obsessief onderzoek ingezogen. Ik weet hoe dit werkt, me ertegen verzetten heeft geen zin. In overgave de diepte in, is het enige wat me hier doorheen gaat halen. Iedere maalstroom heeft zijn eigen uitgang.

Zo volgen stormachtige dagen, weken, van lezen, schrijven, denken, herinneren, onderzoeken. Steentje na steentje wat me wordt toegeworpen oppakken en bekijken. Wat oud is en rustig op de bodem lag, komt ineens weer omhoog, mengt zich met wat nieuw binnenkomt. Op het dieptepunt openbaart zich de kern. Dit is waar waarheid zich bevindt, waar ik naar toegeleid werd. Dit is de diamant die ik moest vinden. Alles begint op zijn plek te vallen. Hagelstenen versmelten met het water wat al was, sediment van losgewoelde modder hecht zich tot verse bodem. Nieuwe kennis hecht zich aan oude waarheid, zet het in nieuw licht. Ademhaling komt hortend en stotend tot rust, brengt kalmte na een paniekerige strijd tot overleven.

De vijver is gekalmeerd. Ik heb de storm doorstaan en zoek mijn weg in nieuwe helderheid.

Hoop

Geplaatst op door Eric

Ik hou van wiskundige formules. Niet omdat ik snap wat ze betekenen, maar omdat ze ’n sleutel zijn. Een geheime code die toegang biedt tot nieuwe werelden. Geheimtaal, onzichtbare inkten, codes, zijn een wereld van fascinatie voor mij. Vroeger al, ‘leende׳ ik mijn broers boeken over hoe als jongen te overleven in het woud. ‘Survival’ boeken voor meisjes bleken altijd handleidingen hoe te koken, de was netjes vouwen en lief lachen naar jongens zodat ze je helpen zware dingen tillen. Ik wilde ook leren tipi-tenten bouwen van gevonden houtstokken, vuurtjes maken uit niets, codes ontcijferen en ze in onzichtbare inkt schrijven om geheime berichten uit te wisselen die ‘de vijand’ niet kon lezen. Niet dat ik zo’n avonturier was die altijd het bos in moest, integendeel! Mijn behoefte aan kennis was altijd puur theoretisch, weten hoe ‘t moet was genoeg.

Wiskundige formules zijn zulke codes voor mij. Die fascinerende combinatie van cijfers,letters en streepjes waarvan je weet dat ze de sleutel vormen tot iets wat je nog niet kent. Dat is waarom ik van taal hou, letters die in steeds wisselende combinatie, onbekende werelden openen.

Bovenstaande formule staat gekerfd in de grafsteen van ’s werelds bekendste natuurkundige, Stephen Hawking. De man wiens levensmissie het was de geheimen van het universum te ontrafelen. Dat deze formule op zijn graf staat, is omdat het de ‘code’ is die aantoond dat zwarte gaten geen eindpunt zijn maar eerder poorten. Alles wat erin verdwijnt, komt er aan een andere kant weer uit. In ‘n nieuwe vorm als aan de andere kant van ’n tunnel, ‘wormhole’, of in ’n heel nieuwe wereld.
Wat dit idee zo mooi maakt is dat het hoop geeft. Het kan metafoor zijn voor bijv. reïncarnatie. Door het zwarte gat van de dood heen gaan om terug te keren in ’n andere dimensie of zelfs in een nieuwe vorm elders in deze wereld. Maar vooral op kleiner niveau biedt deze formule hoop, in de donkerste tijden waar we als mens door heen gaan van bijv. verlies, ziekte, depressie: er is altijd ’n uitgang.

Hoe vaak begrijpen we elkaar niet of verkeerd? Iedereen spreekt een eigen taal, variërend van gesproken tot non-verbaal. Onze taak is openstaan voor elkaars woorden en onuitgesproken berichten. Het hele leven is tenslotte één groot mysterie om te ontdekken, leren kennen en ontrafelen. Dat is wat taal zo bijzonder maakt en waarom ik hou van alle lettertekens, lezen, schrijven, kalligraferen. Zelfs in zijn schijnbaar meest ondoordringbare vorm, de wiskundige formule, kan het zomaar ineens een boodschap van hoop, van vertrouwen brengen.

Dit is wat Stephen Hawking er zelf over zei:
“Black holes ain’t as black as they are painted. They are not the eternal prisons they were once thought. Things cán get out of a black hole, both to the outside and possibly to another universe. So, if you feel you are in a black hole, don’t give up. There is a way out.”
S. Hawking

hoop

Autisme en late diagnoses

Geplaatst op door Eric

Met mijn bord in handen bekijk ik de buffettafel. De meest prachtige schotels groenten, salades en fruit in alle soorten en maten. Zoveel kazen, vlees, vis, kruiden, noten en zaden. Kijk ik naar de borden van de andere gasten, dan is ieder bord anders. Iedereen heeft een eigen, unieke combinatie gerechten en hoeveelheden.

Doe ik een stap terug, dan is dit lopende buffet een mooie metafoor voor het leven. Ook al ‘eten’ we allemaal van dezelfde tafel, toch eet niemand hetzelfde. De combinatie van ingrediënten is in ieder leven anders. Ook komen er dingen bij of verdwijnen van het bord. Zo worden sommige mensen geboren met handicaps of worden jong ziek, anderen op oudere leeftijd, een enkeling nooit. Sommigen trouwen, krijgen kinderen, anderen brengen hun leven zonder partner of kinderen door. De een heeft een betaalde baan, een ander reist de wereld om. Ook de samenstelling van families waar we in terecht komen is variabel: is het gezin groot, klein, samengesteld, liefdevol, ingewikkeld. Worden we als wees geboren of ter adoptie opgegegeven. De basis ingrediënten waar uit ‘gekozen’ kan worden zijn voor iedereen hetzelfde, maar wat we uiteindelijk ‘op ons bord’ krijgen, is voor iedereen anders.

Voor autisme geldt hetzelfde. Er is niet één ‘one-size-fits-all’ vorm. Er zijn net zoveel verschillende vormen als er mensen met autisme zijn. Ieder is uniek. Autisme is net als het leven zelf, een tafel vol kenmerken, waarvan iedereen een eigen unieke bordje heeft. Pas nu, op mijn 57e, blijkt dat ik waarschijnlijk ook ergens op dit spectrum hoor. Van “Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit!” tot “Ach, iedereen is wel ‘n beetje autistisch.” zijn dan ook veel gehoorde reacties die ik krijg de laatste tijd. Toch is er heel veel wat niemand ziet, maar waar ik wel degelijk last van heb. Al mijn leven lang.

Sinds ik 3 weken geleden van mijn psychologe de bevestiging kreeg dat het inderdaad zinvol is uit te zoeken welke rol autisme speelt in mijn leven, ben ik me er volledig in gaan verdiepen. Ook míjn idee van autisme blijkt vol gaten. Hoog tijd voor verder onderzoek. Nu ik eindelijk begin te herstellen van de depressie die in december begon, gevolgd door een fikse griep, kan ik me voorzichtig gaan richten op uitzoeken hoe het diagnostiek traject voor autisme werkt. Hoe zit het met vergoedingen, welk centrum voor diagnostiek is het beste, wat zijn de wachttijden. Dat zijn de eerste vragen die beantwoord moeten. Voor mij al uitdaging genoeg!

Na de eerste schokgolf van opluchting, paniek, verdriet en verwarring begint het stof neer te dalen en ontstaat gelukkig ook weer ruimte voor werk en creativiteit. De komende tijd zal ik dan ook op dit gebied weer meer gaan delen, maar ik wil ook meer schrijven. Het is tijd mijzelf te bevrijden, muurtjes om te gooien en meer openheid te creëren, over deze wondere wereld die autisme heet en waar we allemaal, bewust of onbewust, mee te maken hebben.

xx

Illustratie uit De Droommaker serie – ‘Under the clouds’

Q is for Question

Geplaatst op door Eric

Nog voor ik mijn ogen kan openen voel ik het al. Een lage voltage stroom zet mijn hele lichaam onder spanning. Van grote teen tot kruin voelt het traag, dik tintelend. De droom waar ik net uit wakker werd verdwijnt meteen in het vergeetgat, nog voor ik me kan herinneren waar het over ging, maar de spanning die erin teweeg werd gebracht heeft zich omgezet in deze stroomsensatie. Met gesloten ogen graai ik naar de sjaal die ik gisteravond pas in bed afdeed en bij me hield.
Nog onder de dekens wurm ik de sjaal om mij heen over mijn rug en rond mijn armen. De uiteinden aan de voorkant draai ik om elkaar heen en trek de sjaal strak. De druk die hiermee rond mijn armen en bovenlijf ontstaat leid alle energie daar naartoe en laat de spanning wegstromen. Zo blijf ik liggen, als in een stevige omhelzing die alle spanning uit me weg helpt vloeien. Deze truc heb ik 3 dagen geleden gelezen en pas ik nu voor de derde dag toe. Ook nu weer helpt het de spanning, waar ik normaal al in overprikkelde staat de dag mee zou beginnen, neutraliseren.

Terwijl ik wacht tot mijn lijf rustiger voelt zoek ik de meditaties van Deepak Chopra op de app in mijn telefoon. Een serie meditaties op alfabet, die mede dankzij zijn rustige stem fijne momentjes in de dag brengen. Ik zet hem op shuffle, leg hem weer neer en grijns bij het horen bij welke letter hij begint.

Twee uur later zit ik bij de psychologe. Vorige week hebben we een vragenlijst doorgewerkt, vandaag krijg ik de uitslag. Het zal het begin van een antwoord zijn op de vraag die me al het grootste deel van mijn leven achtervolgt: ben ik autistisch? En zo ja, hoe autistisch ben ik dan en hoe kan ik daar beter mee om gaan dan ik tot nu toe heb gedaan. Al mijn hele leven worstel ik met angsten, onvermogen op meerdere gebieden en onnoembaar veel andere dingen die ik nooit bespreek of zelfs maar kan benoemen, maar die mijn leven dusdanig belemmeren dat ik nu eindelijk wil weten hoe het zit. Het is na 57 jaar niet genoeg meer om in mijn eentje te worstelen met deze dingen en keer op keer in overspanning en depressie terecht te komen, omdat het me steeds weer niet meer lukt om te doen alsof alles goed gaat.
Vorige week heb ik eindelijk het deksel van de put open durven trekken en de meest in het oog springende zaken hardop kunnen en durven benoemen. Vandaag krijg ik dan eindelijk antwoord op ‘The Question’.

Dat antwoord is bevrijdend en geruststellend, nee, ik ben niet gek! Alles waar ik mee worstel heeft een naam, valt onder een noemer. Wat ik altijd al dacht en voelde klopt. Van alle mensen in de wereld is zo’n 80% linksbreiner, lineair denkend en 20% rechtbreiner, beelddenker. Ik wist al dat ik beelddenker ben, wat ik niet wist, is dat dit verbonden is met autismespectrumstoornis (ASS). Ik hou van een goed onderzoek en nieuwe dingen leren, niets fijner dus dan nu een onderzoek naar wat autisme precies inhoud te mogen doen. Wat is het, hoe ontstaat het, hoe ga je ermee om? Hier begon ik drie weken geleden al mee toen de beslissing viel dit te moeten gaan uitzoeken en er gaat een wereld voor me open. Niet alleen over autisme, maar over de wereld en mensheid als geheel.

In de wereld waarin we leven is autisme een ‘afwijking’, een ‘stoornis’, die term zit ook in de naam. Maar zo wil ik het niet zien. Ik hou niet van labels, mensen zijn zoveel meer dan de etiketjes die ze opgeplakt krijgen en geloof me, ik weet waar ik het over heb met alle labels die ik al gehad heb in mijn leven. Labels zijn niet bedoeld om mensen in hokjes te kunnen stoppen, labels zijn slechts handig als tabblad in dat grote boek wat leven heet en waar we hier en daar een gebruiksaanwijzing voor kunnen gebruiken.

‘Live the question’ zegt Deepak Chopra. En dat is wat ik de komende tijd ga doen. Wat houd autisme voor mij in, wat gaat het me leren over mijzelf, welke handvaten gaat het me brengen om beter om te kunnen gaan met alle kronkels in mijn brein waar ik nu al zo lang mee worstel. Ik ben een rechtsbreiner, een beelddenker, kunstenaar en nog zoveel meer en dit onderzoek gaat me leren hoe ik eindelijk meer mijzelf kan zijn in deze lineair ingestelde wereld. Voor wie deze vraag met mij mee wil leven zal ik af en toe verslag uitbrengen.
De enige vraag waar ík me vandaag verder nog mee bezig hoef te houden is hoe de workshop boekreparatie, die ik morgen voor mijn mede-vrijwilligers in de bibliotheek mag geven, zal gaan.

“Q stands for question. Today i will peacefully witness with my unanswered questions. today i will have patience with everything that remains unsolved in my heart. Today i will love the questions themselves, like locked rooms and like books written in a foreign language. Today i will not look for the answers cause even if they were given to me i would not know their meaning. Today i will realise that i need to experience everything, that at present i need to live the question. i will be aware of the question and very gradually, without even noticing it, i will find myself experiencing the answer. maybe not today, maybe when i really need the answer.”
Deepak Chopra ‘The soul of healing affirmations’

Kwetsbaarheid

Geplaatst op door Eric

Kwetsbaarheid is een kracht, maar ook gewoon ontzettend kwetsbaar. Al weken nu is mijn bed weer mijn grootste vriend, daar waar het klein, donker en stil is. Daar waar ik niet hoef te doen alsof het goed gaat. De onderstroom die al mijn hele leven zwaar en donker onder alles doorstroomt en hoe en waar ik ook zoek, nooit echt lichter lijkt te worden.

Vertel me niet wat ik zou moeten doen, ik heb het vast al geprobeerd, Zeg niet dat het wel overgaat, meevalt, het valt niet mee en ik weet dat het niet overgaat. Deze wereld is voor mij te groot, te veel, te snel. Ik heb behoefte aan traag, aan rust, aan ruimte en hoe hard ik ook probeer mee te doen in jouw tempo, het lukt me niet. Ik kan het niet.

‘Maar je bent altijd zo optimistisch, vrolijk en je doet zoveel. ‘
-Ja, maar jij weet niet hoeveel pijn en moeite dit kost. Hoe vaak ik stuk loop en onderuit ga.

Het universum stuurt de hulp die nodig is. Daar geloof ik heilig in. Soms duurt het even, soms een heel leven. Vorige week heb ik eindelijk met de psycholoog een knoop durven doorhakken, we gaan een onderzoek beginnen. Hier kom ik later nog op terug.

Voor nu wil ik een stukje zwijgen doorbreken, omdat ik niet anders kan, omdat soms toegeven dat je iets niet (meer) kunt, helpt en rust en ruimte geeft.
Er moet meer ruimte komen, voor alles wat niet kan en waar ik niet meer alleen uit kom.

En daar springt vandaag ineens het universum bij, met de premiere van ‘Samen uit de schaduw’. Een documentaire van actrice Hanna Verboom over de noodzaak tot het openbreken van het stigma rond mentale problemen.

“In een tuin voor paardenbloemen, kunnen orchideeën niet bloeien.”

depressie,#mentalegezondheid,#autismawareness,#uitdeschaduw

https://www.uitdeschaduw.org

Pay it forward 2023

Geplaatst op door Eric

17 jaar oud en weglopen van huis, de situatie met alle spanningen en angsten werd onhoudbaar. Van een klein, stil dorp, middenin de grote stad terechtkomen. Het opvangcentrum zit middenin de Jordaan, hartje Amsterdam. Hier woon ik door omstandigheden zes ipv de toegestane drie maanden. Halverwege mijn tijd daar begint mijn nieuwe studie, grafische reproduktietechnieken aan het Grafisch lyceum in de Dintelstraat. Tijdens de opleiding leer ik de eerste beginselen van het lettertekenen, kalligrafie, boekbinden, letterzetten met loden letters en drukken op een Heidelberger degelpers. Ondanks de ingewikkeldheid van de omstandigheden, kan ik mijn geluk niet op. Al vanaf de eerste dag voel ik ‘hier hoor ik thuis’. Ik kan niet wachten om iedere dag te beginnen en zoveel mogelijk te leren. Als een spons neem ik alles op wat me aan kennis aangeboden wordt. Bezig zijn met de creatieve opdrachten helpt ook alles waar ik van wegliep op afstand en onderdrukt te houden. Twee maanden na de start van de opleiding vind ik een kamer in het souterain bij een kinderloos echtpaar in de wijk achter het concertgebouw. In de weekenden werk ik in het Onze Lieve Vrouwengasthuis, ontbijt, lunch en avondeten rondbrengen op de afdelingen. Fysiek zwaar, maar de patienten maken het werk waardevol. Na nog drie maanden raak ik overspannen en moet eerst stoppen met werken, daarna met de opleiding. Het eerste gat waar ik in val. Er zullen er nog vele volgen, maar dat weet ik dan nog niet.

Na vele omwegen en nog ruim 12 jaar full-time ziek zijn, haal ik via een reintergratie traject eindelijk op mijn 40ste mijn diploma Grafisch Vormgeven. Het is een andere wereld, alles gaat nu digitaal. Enerzijds een voordeel voor mij, want fysiek kan ik dit, maar mijn ziel mist de oude ambachtelijke technieken.

Fast forward naar een paar weken geleden, begin december 2022, nog eens ruim 17 jaar later. Op een donderdagmiddag stapt een mevrouw mijn studio in met de vraag of ik interesse heb in een proefpers. Haar man had een drukkerij, maar kan niet meer werken. De spullen staan al jaren ongebruikt en moeten nu echt weg, maar wellicht heb ik interesse. Mijn hart slaat over en ja, natuurlijk heb ik interesse! Nog geen week later staat er een tafelmodel proefpers in mijn studio, nog een week later volgen bijbehorende werkmaterialen. Alsof de tijd me ingehaald heeft gaan ineens deuren in mijzelf open waarvan ik dacht dat ze voorgoed dicht waren geslagen. De vreugde en het enthousiasme om ermee aan de slag te gaan vraagt zijn tol, dus in plaats van spelend in de studio, breng ik deze eerste kerstdag thuis op de bank, verplicht rustend, door.

Maar rust is ook ruimte voor bezinning en langzaam daalt het besef in dat, sinds het overlijden van mijn vader afgelopen september, diverse tot dan toe gesloten deuren open lijken te gaan. Het voelt alsof ik mijzelf opnieuw aan het uitvinden ben. Zijn dood geeft naast gemis, ook ruimte voor allerlei zaken waar tijdens zijn leven en aanwezigheid geen ruimte voor was.
Komende vrijdag is het precies 100 dagen sinds zijn overlijden en naast rouw en verlies breek ik ook open. Ik vind een mij nog onbekende, helere versie van mijzelf waar ik eerder niet mocht en kon zijn. Onwennig en nieuw, maar ook dit is rouw, ook dit is verlies: een nieuw begin. En daar hoef ik me niet meer schuldig over te voelen realiseer ik me nu, want als zelfs het leven zelf mij nieuwe, tweede, kansen geeft, kan het niet anders dan goed zijn wat gebeurt.
Nu is het aan mij me over te durven geven en eindelijk durven leren meegaan in die flow, durven leren vertrouwen.

Na bijna 100 dagen beginnen we beide aan een nieuwe fase, scherpe randjes die nog zo verwondden tijdens zijn leven, verzachten. Herinneringen doen minder pijn, gemis krigt meer ruimte en voelt als heling.
Deze kerst vier ik thuis, alleen, maar niet ‘alleen’. Want ook al sloot ik me voor een groot deel van de buitenwereld af deze voorbije maanden, er braken kieren open waar nieuw licht door naar binnen sijpelde. Er groeit een nieuw vertrouwen in mensen waar ik eerder niemand toe kon laten.
En zo worden deze donkere dagen, mijn lichtste van het jaar. Zelfs al zit ik hier alleen, ik weet dat ik morgen of overmorgen naar mijn studio kan en daar mag gaan spelen met materialen die mijn speelveld compleet maken om alles te kunnen maken volgens tradities waar ik al zo lang van droom. Voor kerstkaarten is het te laat, maar de eerste versie van mijn allereerste eigen, gekalligrafeerde ėn handgedrukte nieuwjaarskaart ligt al te wachten!

Mijn wens voor het nieuwe jaar: zoveel mogelijk mensen net zo blij maken met de dingen die ik ga maken als ik wordt van het maken zelf!
Pay it forward, 2023!
Fijne dagen voor iedereen, met een extra knuffel voor iedereen die het nodig heeft.
Xx
Liefs, Eric

Rouw

Geplaatst op door Eric

Rouw kent vele gezichten, zo legde mijn psycholoog uit. Gek toch, hoe je bij anderen dat wel kunt zien en bij jezelf dan toch vast komt in het moeten voldoen aan verwachtingen en patronen. Rouw als verdriet, als huilen, als mensen vragen hoe het gaat volschieten en je tranen niet kunnen bedwingen. Dat is pas rouw, dat is pas verdriet, dan heb je duidelijk iets, iemand verloren.

Maar wat als rouw zich laat zien als depressie, als niet je bed uit kunnen komen, niemand willen zien, niets willen doen behalve Netflixen, lezen en slapen. Maar niet zomaar Netflixen of lezen, nee, je volledig verdiepen in leven na de dood. Wat gebeurt er met ons als we dood zijn. Dat is iets wat me altijd al bezighoud en interesseert, maar nu werd het bijna een obsessie. Drie weken lang kon ik nergens anders aan denken dan dat geheim moeten ontrafelen. Alles om een oncontroleerbare angst onder controle te krijgen. Want wat als je de nacht na de begrafenis van je vader ineens weer een nachtmerrie krijgt waarin hij over grenzen gaat en dat ook nu, na zijn dood, lijkt te kunnen blijven doen?

Een fysieke vader kun je ontwijken, op afstand van blijven, maar wat moet je met die vader in je hoofd, in je lijf, in dat hele systeem wat doordrongen is van veilig proberen te blijven van hem.
Ineens werd het noodzaak om hem daar onder ogen te komen. Daar waar ik hem al het grootste deel van mijn leven probeer weg te krijgen. Nu blijkt de grootste strijd, niet die met de fysieke, maar met de geïnternaliseerde vader. Degeen waar alle angst, die zich mijn leven lang al heeft vastgezet in mijn lijf, aan gekoppeld is. Hoe leg je aan mensen uit dat je overspoelt wordt door juist de nare herinneringen, de angsten, de mechanismen die je hebt leren toepassen om met juist die kant van hem om te kunnen gaan. Nee, hij was geen hufter, geen klootzak, niet iemand van grof geweld en brute kracht, drinken deed hij ook niet, hij was een gewone burgerlijke man. Maar wel iemand die emotionele en fysieke grenzen niet overzag waar het mij, zijn dochter, betrof. Hij gebruikte geen geweld, maar werkte zich in je emotionele leven om dichtbij genoeg te kunnen komen. Precies daar waar ik hem niet wilde. Als een groot kind wat emotionele veiligheid zocht en dat vertaalde in fysieke nabijheid.

Iedereen die hem kende, kende hem als een sympathieke man, altijd bereid om te helpen, altijd een goed woord voor de meeste mensen. Zo kende ik hem ook. Maar er was ook die andere kant. Dat grote emotionele kind, waar ik als kind niet veilig bij was.
En die tegenstrijdigheid is precies wat het zo ingewikkeld maakte. Hij was niet ‘gevaarlijk’, maar wel grensoverschrijdend en altijd de randjes opzoekend van wat (niet) kan. Je altijd op scherp houdend, altijd klaar om weg te komen, altijd balancerend tussen willen blijven houden van en omgaan met die sympathieke, behulpzame vader en wegblijven van die emotioneel te dichtbij komende grenzeloze ‘vader’. En zo vond ik mijzelf de laatste weken gevangen in een depressieve, obsessieve, allesoverheersende angst, om hoe hij die grenzen ook na zijn dood probeerde te overschrijden in mijn droomleven.
Alles is voorbijgekomen, ieder voorval, iedere overschrijding, van klein tot groot en iedere situatie daaromheen, de gevolgen en impact op de relaties met mijn moeder, broer en verdere familie daardoor. Alles, alles kwam voorbij in de weken vanaf het bericht van zijn aanstaande overlijden tot nu.

Vandaag geef ik mij over. Aan mijn verleden, aan alles wat nooit meer zal veranderen. Vandaag laat ik iedere angst en ieder oordeel los.
Hij is míjn vader. Dit hier is nog geen fractie van mijn leven met hem. En vanaf vandaag leg ik de oordelen van de wereld naast mij neer. Ik hoef hem niet meer te verdedigen, niet meer te beschermen. Ik hoef mijzelf niet meer te verdedigen, te beschermen. Zij kennen niet de diepte van de angst, de weerzin, ja, zelfs de haat die hij mij in mijn jonge en latere jaren heeft laten ervaren. Noch kennen zij de kracht van de liefde, de hoop, het verlangen van het kind dat ik was, naar gezien en in veiligheid en geborgenheid gehouden worden door hem, de vader. Ik schraap zelf nog maar net langs de randen van dit net verloren leven met hem, hoe zouden anderen die daar niet bij waren, beter kunnen weten hoe het was en wat had of zou moeten gebeuren?!

Rouw kent vele vormen. Uit eigen ervaring kan ik nu zeggen dat het niet altijd onverdeeld verdriet is, maar wel altijd de vorm die bij jouw leven en omstandigheid past. En in mijn geval was dat: overspoeld worden door alles wat níet goed was en een diep besef van nooit meer krijgen wat kleine mij zo graag had gewild. Ik leer mijzelf nieuw leven. Ik leer haar nieuw geborgen zijn en neem haar mee ons verdere leven in.

Mijn dank aan iedereen die heeft geholpen dit proces goed door te maken. Dank voor al jullie lieve berichtjes, ja, ik heb ze allemaal gelezen maar was even niet in staat ze te beantwoorden. Weet dat ieder woord van jullie heeft geholpen. Dankjulllie wel!
Wat is Facebook toch een mooi medium in dit soort dingen waar we elkaar kunnen vinden voor verbinding, zelfs als praten niet mogelijk is.
Liefs 😘

Illustratie: ‘Color the storms’ uit de serie De Droommaker

rouw,#depressie,#levennadedood,#verlies